12 Ada Yunanistan’a veriliyor

İkinci Dünya Savaşı başlarında İtalya saldırgan bir tutum içine girmişti. Bunun sonucu olarak Akdeniz, Orta Doğu ve Balkanlarda istila emelleri taşıyordu. İtalya 1936 yılında Oniki Ada’yı askeri yönden tahkim etmeye ve silahlandırmaya başladı. İtalya’nın bu tutumundan rahatsız olan Türkiye istihbarat birimleri sayesinde Oniki Ada’nın silahlandırıldığına ait bilgiler alıyordu.
Bunlara göre; İtalya, özellikle Rodos’a 100 sahra topu ve çok miktarda mühimmat getirmişti. Bu toplar Birindizi limanından getirilen 7,5’luk ve 15’lik sahra ve ağır sahra toplarıydı. Ayrıca, edinilen bilgilere göre İtalya Rodos’a 8’i avcı, 8’i bombardıman olmak üzere 16 uçak çıkarmıştı. Türkiye’nin Rodos Konsolosu Reşit Karabuda, 27 Eylül 1938 tarihli raporunda, İtalyanların Rodos ve İstanköy’e önem verdiklerini, Rodos’ta askeri faaliyetin hızlandığını ve İtalyanların 1000 sandık mavzer fişeği ile 500 kadar deniz askerini Rodos’a sevk ettiğini yazıyordu.
Türk milli emniyetini raporuna göre ise; 13 Eylül 1938 günü Rodos’a İtalya’dan 1150 asker getirildiği, bunların 400 kadarının topçu diğerlerinin piyade olduğu ve Rodos limanına bir torpido ile iki denizaltının demirlediği belirtiliyordu. Ayrıca İtalya’nın Rodos’un güneyinde Catavya bölgesinde bir havaalanı inşa ettirdiği de Aydın Valiliği’nce Türk yetkililere bildirilmişti.
İtalya’nın Oniki ada’da yapmış olduğu bu tahkimat ve hazırlık, savaş başladığı zaman hem İtalya’nın hem de onun müttefiki Almanya’nın hem deniz üssü olarak hem de kara üssü olarak çok işine yaradı. Savaş sırasında özellikle Rodos ve Leros adaları çok büyük öneme sahip oldular. İtilaf devletleri bu adaları ele geçirmeye çalıştılarsa da sonuç alamadılar. Ancak Meis adası kısa süre 1941’de İngilizler tarafından işgal edildi. 1943 yılında Leros ve diğer adlar da kısa müddet işgal edildiler. Ancak Musollini’nin devrilip, İtalya’nın savaştan çekilmesi üzerine Oniki Adayı Almanlar işgal ettiler. 1945 yılında Almanya’nın teslim olmasından sonra ise Oniki Ada itilaf devletlerinin eline geçti.
İkinci Dünya Savaşı’nda Türkiye tarafsızlığını ilan etmiş ve herhangi bir teşebbüste bulunmamış olduğundan, Batılı çevrelerde Rodos ve Oniki Ada üzerinde Türkiye’nin söz hakkı olduğunu belirtiyor ve hatta “Türkiye hukuki ve stratejik deliller göstererek İtalya’nın bu adalardan çekilmesini isteyebilir” deniliyordu.
Bu düşüncenin de sebebi şuydu:
İkinci Dünya Savaşı sonlarında Alman uçaklarının dalgalar halinde Ege Adaları’na saldırdıkları sırada, adalarda ve Yunanistan’da büyük bir açlık belirmiş ve bu sebeple Türkiye, zor durumdaki Yunanlılara samimi bir şekilde kucağını açmıştı. Bu sırada Orta Doğu’daki İngiliz kuvvetlerine kumanda eden Mareşal Hanry Mailand Wilson’un savaştan sonra yayınlanan raporunda bu durum şöyle ifade ediliyordu:
“Zorluklar artınca, Türkiye kıyısından sağlanan iaşe (yiyecek-içecek) yolu, mümkün olduğu kadar geliştirilmişti. Esasen bu yoldan, adalarda sivil halk için yiyecek sağlanmaktaydı. Fakat Türk makamları, askeri levazımatın da sevkine müsaade etmişlerdi.
Ekim sonlarında Leros adasından deniz veya hava yoluyla yaralı nakli pek zor olmuştu. Türk Hükümeti, ağır yaralıların Bodrum’da hastanelere yatırılmasına izin verdiği gibi, ameliyat gereken yaralıların da İzmir’deki Fransız Hastanesi’ne gönderilmesini emretmişti.”
Almanlar, işgal ettikleri bu adalardan çekilmek zorunda kalınca, Yunanistan’da ortaya çıkan açlığı göz önünde bulundurarak sırf insani duygularla bu adaları Türk Hükümeti’ne teslim etmek teklifinde bulunmuşlardır. Bu teklif, bu hususta bir müzakereyi dahi kabul etmeksizin reddedilmişti.”
Konuyla ilgili bir başka yazıda işe şunlar anlatılmaktadır:
“1942 yılına kadar Fethiye İl Genel Meclisi üyesi olan Sayın Süleyman Harmanlar, durumu buna bir mektupla aynen şöyle anlatıyor:
– 1942 sonlarına doğru bir gün yüksek rütbeli üç Alman subayı ve bir sivil (İstanköy’lü Nazım Bey), Vali İbrahim Edhem Akıncı’yı ziyaret ettiler. Şüphelendim. Onlar gittikten sonra vilayet makamına gittim.
– Hayrola Vali bey, bu yüksek rütbeli Alman subaylarının ziyaret sebebi ne?
– Çok mühim, dedi. Oniki Ada Başkumandanı mektup göndermiş Oniki Ada’yı size teslim edelim. Yalnız Yunanlılar dahil, Yahudilere vermeyeceğinize dair imza verin, dedi. Ben de acele Ankara’ya yıldırım telgrafı ile durumu bildirdim. Ankara’dan “Bir karış yer istemeyiz! Bir karış da yer vermeyiz diye cevap geldi. Ben de içim sızlayarak Almanlara durumu bildirdim.”
1941 yılında Almanya, Irak’a Türkiye üzerinden asker geçirmek için adalarda Türkiye’ye toprak vaadinde bulundu. Ancak, Türkiye tarafsızlığını korudu. Oniki Ada 1945 yılında müttefiklerin eline geçti ve o yıl Yunanistan’a bırakıldı. Bir yıl sonra ise İngiliz askeri yönetimi altında Paris’te 27 Haziran 1946’da yapılan Dışişleri Bakanları Konferansı’nda Oniki Ada’nın Yunan hakimiyetine geçmesi kabul edildi. İtalya bunu 10 Şubat 1947’de onayladı ve Yunanistan askeri yönetimi Nisan 1947’de Oniki Ada’yı resmen aldı.

Oniki Ada’nın 1945 yılında Yunanistan’a verilmesinden sonra resmi statü için görüşmeler devam ederken Türk basınında da Oniki Ada üzerindeki tarihi Türk haklarını belirten yazılar çıkmaya başladı. Bu yazılar üzerine de Türk kamuoyu Oniki Ada ile yakından ilgilendi. Paris’te görüşmeler sürerken, Türk basınında Oniki Ada’yla ilgili yazıların çıkması, Türk kamuoyunun ilgisini buraya çekiyordu. Bu durum karşısında paniğe kapılan Yunanistan, uluslar arası alanda, geniş bir kampanya başlattı. Zaten, barış konferansından önce de, kamu oyunu hazırlamak için hiçbir propaganda faaliyetini ihmal etmemişti. Hatta Yunan Kral naibi tarafından yapılan ziyaret sırasında adalara Yunan bayrağı çekilmişti.

Yine de Yunanistan, bu konuda Türkiye ile karşı karşıya kalmak istemiyordu. Çünkü o zaman İngiliz işgalinde bulunan adalar, İtalya’nın Türkiye’den gasbettiği eski ve tarihi Türk mülklerindendi. Aynı zamanda oralarda ihmal edilmeyecek miktarda Türk topluluğu da yaşamaktaydı.

II. Dünya Savaşı’nda İtalyanlar mağlup olunca, 10 Şubat 1947’de Paris’te imzalanan barış antlaşması ile Oniki Ada, sadece adalarda oturanların çoğunluğunu Rum olduğu gerekçesi ile Yunanistan’a verildi. Oysa adaların hukuki sahibi Türkiye idi ve adalarda yaşayan önemli sayılabilecek bir Türk nüfusu vardı. Böyle olmasına rağmen Paris Antlaşması sırasında Türkiye’nin görüşü bile alınmadı.

İkinci Dünya Savaşı’ndan yeni çıkmış olan galip devletlerin adalar halkının çoğunluğunun Rum olduğu gerekçesi ile, Oniki Ada’yı Yunanistan’a vermeyi önceden kararlaştırmış oldukları anlaşılmaktadır. İtaya da, kendi iç işleriyle uğraşmak istediğinden bu pürüzlü sorunun bir an önce ortadan kalmasını istiyor, adaların Yunanistan’a verilmesine ses çıkarmıyordu. Hatta Washignton’daki İtalya büyük elçisi, hükümetin bu konudaki niyetlerini açıklamıştı.

Adalar, sadece oralarda yaşayan Rumlar çoğunlukla olduğu için Yunanistan’a verilmişti. Oysa jeopolitik konum, bir milletin savunması için ortaya koyduğu büyük önem bakımından milletlerin politikalarına yön veren çok önemli bir faktördür. Milliyet prensibi, aynı milliyete sahip olanların aynı rejim ve aynı devlet altında bulundurulması şeklinde kullanılırsa, bugünkü dünyanın siyasi haritasının çok büyük değişimlere uğraması gerekir.

Lozan barış görüşmeleri sırasında, halkının %75-80’e yakını Türk olan Batı Trakya Yunanistan’a bırakılmıştır. Sebep olarak da Batı Trakya’nın Yunanistan için stratejik önemi gösterilmiştir. Dolayısıyla, 1947 Paris Antlaşması’nda Oniki Ada, hukuki olarak adaların sahibi durumunda olan Türkiye’ye hiç danışılmadan, İkinci Dünya Savaşı’nın galibi ülkeler tarafından adalarla tarihi ve hukuki açıdan taraf olmayan Yunanistan’a verilmiştir. Bunun hukukla bağdaşan bir yönü yoktur. Batı dünyası, Türkiye’ye karşı çifte standart uygulamıştır.

Sonunda Oniki Ada “Helen medeniyeti” hayranı olan savaşın galipleri tarafından 1947 Nisanında Yunanistan’a hediye edildi. Kanuni Sultan Süleyman’ın 50 bine yakın şehit vererek ele geçirdiği, Ege ve Akdeniz’in kilit noktasındaki Rodos ve diğer adalara Yunanistan sahip olmuştu. Böylece 35 yıl sonra Rodos’un ve Oniki Ada’nın tarihinde yeni bir sayfa açılmıştı.

ALINTI:

2.Dünya Savaşında 12 Ada http://www.istankoy.org/documents/46.html

12 Ada’nın Yunanistan’a verilmesi http://www.istankoy.org/documents/47.html

Bülent Pakman. Temmuz 2015.

Twitter Widgets

Bakü Ofis 2011Bülent Pakman kimdir https://bpakman.wordpress.com/pakman/

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s