Azerbaycan Türkçesinde dini terimler

Türkiye Türkçesine göre farklı kelimeler ve farklı yazımı olanlar ve  açıklamalar gösterilmiştir
ağıl: akıl
əxlaq: ahlak
əqidə: akide, inanç
Əli: Ali
əllamə: allame, derin bilgisi olan
ərəbcə:  arapça
əsr namazı: ikindi namazı
Aşura: Muharrem ayının 10. günü. Aşura Arapçada onuncu gün anlamına gelir. Şia literatüründe Aşura, en büyük matem günü olarak kabul edilmektedir.
ayə: ayet
azan: ezan (Şiilerde ezan okurken Sünni ezanına ilave olarak “Hayyə əla xayril əməl” [haydi amellerin en hayırlısına] ve “Əşhədu ənnə Əliyyən vəliyullah!” [Şahadet ederim ki Ali Allah’ın velisidir] denir)
Bəhailik: Bahailik
Bəqərə: Bakara
Bəktaşilik: Bektaşilik
baliğ: ergen, büluğa ermiş
Buddizm: Budizm
Cəfərilik: Caferilik (Şiiliğin kollarından biri. İran’ın resmi mezhebi)
cəhənnəm: cehennem
cənnət: cennet
dan yeri sökülmək: tan yeri ağarmak
Dəruzilik: Dürzilik (Şiiliğin kollarından biri)
daşqalaq, rəcm: taşlama, recm
dəstəmaz: abdest
dini azmış: dinden çıkmış
Əhli-beyt, Peyğəmbərin qohum-əqrabası: Ehl-i Beyt
elm: ilim, bilim
firqələr, şöbələr: mezhep kolları
Qədir(i)-Xum: Gadir(-i) Hum. Nusayrilerin en büyük bayramı
günorta namazı: öğle namazı
həc: hac
həvarilər: havariler
xums, xüms: hums, humus (Şii inancında Enfal suresine göre kazancın beşte birinin hayra verilmesi)
xəlifə: halife
xəvaric: harici
xeyir: hayır
hökm: hüküm
xristianlıq: hıristiyanlık
imamət: rehberlik,imamlık. Şiilikte kabul edilen dini rehberlik ve siyasi idare üsulu. (Siyasi rehberliğin yalnız Muhammed Peygamberin aile devamı olan imamlara ait olduğu kabul edilir)
ismət: günahsızlık. İslâm’da peygamberlerin günahsızlık sıfatıdır. Şiiliğe göre imamlar da buna dahildir.
İsnâaşeriyye: İslâm’ın meşrû halifeliğinin (velâyet gereği) On İki İmâm‘a ait olduğu ile ilgili Şii inancı.
iudaizm: Yudaizm
induizm: Hinduzim
işa namazı: yatsı namazı
kəbə: Kabe
qəbiristanlıq: mezarlık, kabristanlık
qamət düzəltmək: dik durmak (Şiilerde namazda rükudan [eğilmeden] sonra beli düzeltmeye denir)
qiblə:kıble
kiyamət: kıyamet
qiyam: kıyam
qunut: kunut (Şiilerde günlük namazların ikinci rekatında Fatiha ve Kur’an surelerinden herhangi biri tam olarak okunduktan sonra rükûya gidilmeden önce ellerin yüz hizasına kaldırılması, avuçların göğe doğru açılarak yanyana tutulup dua edilmesi)
quran: Kur’an
qüsl: gusül
məğrib namazı: akşam namazı
məcusluq:  mecusilik, ateşe tapma
Məhəmməd: Muhammed
mənbə:  kaynak
məzhəb:   mezhep
möhür:  Şiilerin namazda secdede alınlarını üzerine koydukları mühür
mövlud: mevlit
müsəlman: müslüman
Mushaf-ı Fatıma: Şiî inancına göre, Hz. Fâtıma’nın sahip olduğu mevcut Kur’an’dan tamamen farklı ve onun üç misli büyüklüğünde bir mushaf. Şii inancına göre Kur’an tahrif edilmiş, Ali’nin ve oğullarının imametlerini açıklayan ayetler çıkarılmıştır.
niyyət: niyet
nüsayrilik: Nusayrilik (Şii mezhebinin bir kolu)
On İki İmam: Ali, Hasan, Hüseyin, Zeynel Abidin, Muhammed el-Bakır, Cafer-i Sadık, Musa el-Kâzım, Ali er-Rıza, Muhammed el-Cevâd, Ali Naki, Hasan el-Askerî, Muhammed Mehdi. Şiilere göre İslâm’ın meşrû halifeliği bu kişilere aittir. İmam Mehdi dışındaki imamları Sünniler de kabul eder.
peyğəmbər: peygamber
pravoslavlıq: ortodoksluk (Rusça’da ortodoksluk: pravaslaviye православие. Ortodoksluk kelimesi de kullanılmakta)
rəbb: rab
rükət: rekat
rükn: ibadet yeri
səhabə: sahabe (Hz. Muhammed’i görmüş ve onun sohbetinde bulunmuş olan)
sur: sure
sübh namazı: sabah namazı
sünnü: Sünni
şam namazı: akşam namazı
şəriət: şeriat
şərik qoşmaq (Allaha): ortak (şirk) koşmak (Allaha)
şiə: Şii (kelime anlamı izleyici, takip eden, taraftar)
şiətul-Ali, Əli tərəfdarı: Şii
təriqət: tarikat
təthir ayəsi: Kur’an Ahzab 33 ayeti
tövhid (tovhid): tevhid
yəhudilik: Yahudilik
zöhr (günorta) namazı: öğle namazı

Şiilerde kelime-i şahadet: əşhәdü әn la ilahә illәllah, əşhәdü әnnә Mühәmmәdәn rәsulullah, əşhәdü әnnә әmirәl-Mömininәn әliyyen vәliyullah: Şəhadət edirəm ki Allahdan başqa tanrı yoxdur, şəhadət edirəm ki Məhəmməd onun rəsuludur və şəhadət edirəm ki Əli onun velisidir“.

Bülent Pakman. Ekim 2015. Güncelleme Nisan 2016. İzin alınmadan ve aktif link verilmeden alıntı yapılamaz.

Twitter Widgets

cropped-cropped-111220105192.jpgBülent Pakman kimdir https://bpakman.wordpress.com/pakman/

Bülent Pakman’ın Youtube video kanalları/arşivi:

https://www.youtube.com/user/aliant28

http://www.youtube.com/user/pakman

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s