Musevi Yahudi aynı şey mi?

İbrani tarihi Hz. İbrahim, Hz. İshak ve Hz. Yakup ile başlar. Hz. İbrahim, Hz. Nuh’un oğlu Sam’ın soyundan gelen Terah’ın oğludur. Hz. İshak, Hz. İbrahim’in oğludur. Hz. Yakup, Hz. İshak’ın oğlu olup Kur’an’da adı İsrail olarak geçer. Hz. Yakup’un 12 oğlunun kabilelerine İsrailoğulları denilir. Bunlardan 10 kabilenin kurduğu İsrail krallığı Asurlular tarafından yıkılmış, halkı sürgün edilmiş, dağıtılmış, diğer halklara karışmışlar. Hz. Yakup’un oğullarından Yahuda (Yuda) ve Bünyamin (Benyamin) Kudüs’de Yuda/Yehuda/Yahuda krallığını kurmuşlar. Onların kavmine “Yahuda’dan gelenler” anlamında Yahudiler denmiş. Hal böyleyken biz Türkler NEDEN “Museviler” yani “Musa’dan gelenler” diyerek Yahudileri bütün bunların sonrasında gelen Hz. Musa’ya etiketlendirmişiz acaba? Bu yazıda bunun nedenleri araştırılmaktadır.

Türk Dil Kurumu Sözlüğüne göre: “İsevi” = Hristiyan, “Muhammedi” = Müslüman, “Musevi” = Yahudi anlamına gelir. Arapça’da ise İsevi=İsa dininden, Muhammedi= Muhammed dininden, Musevi=Musa dininden demektir. Bu şekilde tanımlamalar Türkçe’de Budist=Buda dininden gibi semavi olmayan din çağrışımı yapmaktadır. O yüzden Türkiye’de İsevi ve Muhammedi deyimleri pek benimsenmemişken Musevi deyimi oldukça yaygın olarak kullanılmıştır. Bu ilginç bir çelişkidir.

Osmanlı döneminde gerek resmi belgelerde gerekse günlük konuşmada çoğunlukla kullanılan tanım “Yahudi” olup, “Musevi” tanımına daha az rastlanır. O dönemlere ilişkin belgelerde; örneğin “Yahudi Taifesi“, “Millet-i Museviyye“,”Millet-i Yahud” “Yahudi Eytamhanesi“,”Ebna-yı Museviyyeden Salamon Yahudi“, “Yahudi mahallesi“, “Yahudi çeşmesi” ve aşağılar anlamda “Yahudi Havrası” gibi tamlamalarla karşılaşılması olağandır ve sonuncusu hariç bu tamlamalar aşağılama ifadesi taşımaz. Osmanlı döneminde Yahudileri aşağılamak amacıyla kullanılan tanımsa; yine Yahudi adının Farsça “Cehüd” ve/veya Batı dillerindeki “Jew-Juif”in bozulmuş hali olduğu sanılan “Çıfıt” tanımıdır. “Çıfıt çarşısı” tanımı dağınıklığı/düzensizliği ifade eder.

Cumhuriyet döneminde ise Yahudilerin resmi adı “Musevi” olup çıkar. Nüfus kütüklerine, Nüfus Hüviyet Cüzdanlarına “Musevi” yazılır, bu şekilde bir topluluk resmen dinsel kimlikleriyle adlandırılmaya, tanımlanmaya başlanır.

Neden Musevi denilmiş

1. Kimilerine göre Museviler Hazar Türkleridir. Böylece Nuh’un oğlu Sam’ın soyundan gelen İsrailoğulları ile Nuh’un diğer oğlu Yafes’in soyundan gelen Hazarlar birbirlerinden ayrılmak istenmiş. Mümkündür. Ama bunun yanında Türk Yahudilerinin Musevi olarak adlandırılması yanlıştır. Zira Türk Yahudilerinin % 96’sının Sefarad – İberya kökenli olduğu geri kalan % 4’ünün Aşkenaz yani Doğu Avrupa kökenli olduğu varsayılır. Hazarların kökeni ise İdil kıyıları ve Kırım yarımadası arasında devlet kuran Ön Bulgarlar, Sibirya Sabar (Sabir, Suvar) Türkleri ve Batı Göktürk boylarından oluşan Türk halklarına dayanır.  Hun birliğinin dağılmasının ardından Göktürk Devleti’ne tâbi olan Hazarlar, 558 yılında bu devletin batı kolu şeklinde Hazar Devleti’ni kurdular. 630 yılında Doğu Göktürk Devleti dağılınca bağımsızlıklarını ilan ettiler ve Batı Karadeniz kıyılarına kadar ilerlediler, Hazar denizine adlarını verdiler. Önceleri Gök Tanrı ve Türkün doğa felsefesinin yansıması olan Şaman inancına sahip olan Hazarlar 740’lı yıllarda Yahudiliğe geçtiler. Yahudiliği benimseyen ilk ve tek Türk Devleti oldular. Sonrasında Aşkenazlara karıştılar.

Sonuç olarak bu sav Türkiye şartlarında akla uygun görülmemektedir.

2. Kimilerine göre “Musevi”, kutsal kitabı Tevrat, peygamberi Hz. Musa olan dine inananlara verilen ad, “Yahudi” ise bir ırkın adıdır. Bizim dinciler de aynı mantıkla Allah’ın buyruklarına uyanlarını Musevi, ırkçılarını da Yahudi olarak ayırmaktadırlar. Irk deyince işin içine soy girmektedir. Birinin Yahudi olması için gereken en eski kuralsal tanım annesinin Yahudi olmasıdır. Herkes elini kolunu sallayarak ben Yahudiyim, Yahudi oldum diyemez. Yahudi toplumunca kabul görmesi gerekir. Nitekim Türkiye’deki Sabetayistlerin Yahudiliği ne Türk Yahudileri ne de İsrail Yahudilerince “Bunlar 350 yıl önce Yahudilikten ayrılmışlar” gerekçesiyle kabul görmemiştir. Buna göre örneğin Sabetaycı bir genç kız bir Yahudi erkekle evlendiği zaman çocukları Yahudi kabul edilmiyordu. Aynı şekilde Kabbalayı benimseyenler isteseler de Yahudi olamıyorlar.

Bu savı benimsedik diyelim. Günümüzde ırkçı ve dindar olmayan Yahudilerin sayısı oldukça fazla. Onlara ne diyeceğiz? Adına ne derseniz deyin ırkçı ırkçıdır, dindar ise dindar.

Kudüs’te bir Yidiş

Bugün genetik bilimi Yahudiliğin ırk olmadığını, Hristiyanlık ve Müslümanlık gibi mensuplarının çeşitli milletlerden oluştuğu bir din olduğunu ortaya koymaktadırlar. Dünyanın her yanındaki Yahudiler başta Yemen, Hazar, Dağıstan, İran Yahudileri olmak üzere zaman içinde bu dine geçmiş olan birçok farklı milletin kalıntılarıdır.  Sefaradların bile Orta Asya’dan İberiya’ya göç ettikleri ortaya çıkarılıyor. Bu konudaki ayrıntılı yazımızı OKUMAK İÇİN LÜTFEN TIKLAYIN.

Bu nedenlerle bu sav da günümüzde geçerli sayılamaz.

3.  Kimilerine göre Museviler, Türk Yahudilerine verilen bir özel addır. Yahudi kelimesi, halk arasında Osmanlı döneminde hakaret amaçlı kullanıldığı için böyle bir çözüm bulunmuştur.

Önceleri Türk Yahudileri arasında da bunu uygun bulanlar, topluluklarına “Türk Musevi Cemaati” adını vermişlerdi. Günümüzde ise Türk Yahudileri, üzerine farklı bir anlam yüklenmediği sürece Yahudi olarak anılmakta sakınca görmemekte, büyük çoğunluğu kendilerine Musevi denmesini doğru bulmamaktadırlar. Nitekim Şalom Gazetesi, artık kendilerini “Türkiye Yahudi Cemaati” olarak tanımlamaktadırlar. Yukarıda irdelendiği gibi Musevi tanımı Osmanlı’nın ayıplarına formül olarak Cumhuriyet döneminde  resmileşmiştir. Musevi deyiminin neden yaygınlaştığının en akla uygun açıklaması budur.

Son söz: İnancın artık bu devirde kamuflaja ihtiyacı olmamalıdır. Dünyada sadece bizde olan Musevi deyimini kullanmakta ısrar etmenin anlamı yoktur.

Bülent Pakman, Aralık 2018. İzin alınmadan ve aktif link verilmeden alıntı yapılamaz.


Sharjah 2011Bülent Pakman kimdir?

About bpakman

İnşaat Yüksek Mühendisi, evli.
Bu yazı Türkiye, İnanç içinde yayınlandı ve , , , , , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

1 Response to Musevi Yahudi aynı şey mi?

  1. Ecehan dedi ki:

    ÇOK BİLGİLENDİRİCİ BİR YAZI OLMUŞ, GERÇEKTEN KAFA KARIŞIKLIĞI YARATAN BİR KONU İDİ.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.