Bay Tamburacı benim için bir şarkı çal

Bob Dylan

Amerikan halk ozanı, 1960’lı yılların protest şarkıcısı. 10 yaşındaken gitar çalan Dylan aynı zamanda piyano dersleri almaya başladı. Minnesota Üniversitesini 1960’da terk ederek otostopla New York’a gitti. Greenwich Village’teki folk klüplerinde sahne almaya başladı. Gitarla birlikte aynı anda ağız armonikasi çalarak ilginç bir stil yakaladı. O sıralarda, sahnede Bob Dylan adını kullanmaya başladı. 1963 yılından itibaren Joan Baez ile birlikte iç içe bir çizgi izleyen sanatçı özgürlük ve insan hakları için yazılan şarkıların vazgeçilmez sesi oldu.

Her seferinde farklı bir şeylerden, savaşların anlamsızlığından, Tanrı’dan, adaletsizlikten, seksten, aşktan, sevgiden bahsetti. Bir şeyler söyledi; fakat bir başka sefer aynı şeyleri tekrarlamadı. Çoğu kişiye göre yaptığı sadece içinden gelenin dışa vurumuydu. Belki de, kitleler onu görmek istedikleri gibi görüyordu. Folk müziği seçmesinin nedeni de zaten, gitarı ve armonikasından başka hiçbir şeye ihtiyaç duymayacak olmasıydı.

29 Temmuz 1966’da geçirdiği ve neredeyse ölümüne yol açabilecek motosiklet kazasından sonra, Woodstock, New York’taki evinde karısı ve yeni doğan oğlu Jesse ile inzivaya çekildi.

2008 başkanlık seçimlerinde Barack Obama’yı destekledi. 2012’de ABD Başkanı Barack Obama onu bizzat Özgürlük Madalyası ile ödüllendirdi. 2016 Nobel Edebiyat Ödülü’ne layık görüldü. Nobel Komitesi Bob Dylan’ın “Amerikan şarkı kültüründe yeni bir şiirsel anlatım yarattığı için” ödüle layık görüldüğünü belirtti.

Kökeni

Bob Dylan’ın asıl adı Robert Allen Zimmerman olup 24 Mayıs 1941’de Minnesota’da doğdu. Babası Abram Zimmerman annesi Beatrice “Beatty” Stone. Anneannesi ve dedesi 1902 yılında Litvanya’dan ABD’ye göç eden Yahudiler. Büyükbabası ve babaannesi önce Çarlık Rusyasına sonra da 1905 yılında yaşadıkları antisemitik program yüzünden ABD’ye göç eden Osmanlı vatandaşları Zigman Zimmerman ve Anna Zimmerman.

Bob Dylan’ın üç cilt olarak tasarlayıp yazdığı otobiyografi – özyaşam öyküsünün 5 Ekim 2004’de ‘Chronicles’ adıyla yayımlanan ilk cildinde babaannesinin Kağızmanlı olup aile lakabının”Kırgız” olduğunu, dedesinin de (babasının babası) aynı bölgeden olduğunu, deri ve kundura işiyle uğraştığını, babaannesinin atalarının Kağızman’a İstanbul’dan geldiklerini, büyükannesi ve dedesinin Kağızman’dan Trabzon’a geçtiklerini, Trabzon’dan gemiyle Güney Rusya’da bir liman kenti olan Odessa’ya oradan da Amerika’ya göç ettiklerini yazıyor.

Devamında: “Büyükannemin yüzünde hep bir umutsuzluk vardı. Büyükannemin zor bir hayat serüveni var. Güney Rusya’da bir liman kenti olan Odessa’dan Amerika’ya gelmişler... Annemin Nellie Turk adında bir arkadaşı vardı. Bizim evden çıkmazdı… On yaşlarımdayken Ritchie Valens’in ‘La Bamba’ şarkısı herkesin dilindeydi ama ben Ritchie’nin ‘Bir Türk Kasabasında (In A Turkish Town)’ şarkısını söylerdim; ‘gizemli Türkler ve yukarıda yıldızlar.’ Bu şarkı bana Ritchie’nin “La Bamba”sından daha uygun görünüyordu ama nedenini kesinlikle bilmiyordum.” diyor.

Bu kitap 19 hafta boyunca New York Times’ın çok satanlar listesinden inmedi ve Amerikan Kitap Eleştirmenleri Örgütü tarafından en iyi 5 kitaptan biri olarak ödüllendirildi.

Kırgız – Aile lakabı mı soyadı mı?

Dylan’ın açıklamalarının Türkiye’de haber olması üzerine Kağızman Belediye Başkanı Osman Nihat Yüce, Dylan’ı atalarının yaşadığı Kağızman’da görmekten mutlu olacaklarını, kendisiyle en kısa sürede temasa geçerek ilçeye davet edeceklerini belirtiyor ve ilave ediyor: ‘Bob Dylan, kitabında büyükannesinin ilçemizden göç ettiğini yazmış. Bu bizi hem gururlandırdı, hem de sevindirdi. Dünyaca ünlü bir sanatçının ilçemizden çıkması ve bunu da açıkça söylemesi muhteşem bir olay. Kendisini kısa sürede ilçemize bekleriz. Atalarını bulmak için elimizden gelen herşeyi yaparız. Onu ilçemizin fahri hemşerisi yapmaktan gurur duyarız. Kendisi buraya gelir bir de konser verirse, yokluk ve sefaletle mücadele veren Kağızman’ı ihya eder.’

Kağızman ilçesi ve köylerinde yapılan araştırmada ünlü şarkıcının akrabaları olduğunu belirttiği ‘Kırgız’ soyadlı kişiler aranıyor, ancak bu soyadda kimseye rastlanmazken Trabzon’da Kırgız soyadı bir aile bulunuyor. Trabzon’da yaşayan ve Bob Dylan ile ilgili haberi televizyonda izlediklerini belirten 5 çocuk annesi Emine Kırgız, Bob Dylan’ın yüz hatlarının 25 yıl önce ölen eşi Mehmet Salih Kırgız’a benzediğini, Emine Kırgız, Bob Dylan’la akraba çıkmaları halinde sevineceklerini belirterek ‘Rahmetli eşime benziyor. Yüzündeki kırışıklıklar ve ten rengi eşimi hatırlatıyor. Benim oralara gitme gibi bir şansım yok. Yaşlı bir insanım. Ama o gelirse misafir etmekten mutluluk duyarız’ diyor. Emine Kırgız’ın oğlu Engin Kırgız ise, Trabzon’da kendilerinden başka Kırgız soyadı taşıyan aile olmadığını ekliyor.

Babaanne Yahudi mi?

Osmanlı döneminde soyadı olmadığından Bob Dylan’ın babaannesine ait İngilizce “family name” olarak nitelendirdiği “Kırgız” Türk medyasında yanlışlıkla soyadı olarak tercüme edilmiş olup Kırgız’ın babaannesinin aile lakabı olduğu anlaşılmaktadır. Babaannenin büyük olasılıkla kökeni Kırgız. Kırgızların Yahudi kökenli oldukları gibi bir iddia varsa da akla uygunluk tarafı yok. 16. yüzyılda Avrupalı seyyahlar Buhara Yahudilerinden bahsederler. Bu Orta Asya’da yaşayan tüm Yahudiler’e zamanla verilen ad olur. Söz konusu Yahudiler çoğu Buhara Emirliğinde olmak üzere günümüz Kırgızistan topraklarında da o zamanlar var oldular. Lokasyon itibarıyla soylarının Hazar İmparatorluğundan kalan Hazar Türklerine dayanmış olması en uygun açıklama.

Bu arada Osmanlı’nın rezilliği de ortaya çıkıyor. O zaman ait nüfus kayıtları nerede?

“Ne mutlu Türküm diyene”

Büyük deha Atatürk boşuna dememiş. Kendini Türk olarak gören ben Türk olmaktan mutluyum diyebilir diye. Bunu demesi onun ille de etnik Türk/Türk soylu olduğunu göstermez. KENDİNİ TÜRK OLARAK HİSSETTİĞİNİ GÖSTERİR. Bob Dylan’ın açıklamalarına bakılırsa ailesinde ve ailesinden kalma kendisinde oldukça fazla Türklük hissi varolmuş. Bu Türkiye’de doğup büyümüş sonra bir şekilde dünyanın başka yerlerine göç etmiş bütün Yahudilere ve onların alt soylarına özgü birşey.

Eldeki veriler ölçüsünde yorumumuzu burada sonlandırıp Bob Dylan gibi diyelim ki Bay Tamburacı benim için bir şarkı çal https://player.vimeo.com/video/413144648Mr. Tambourine Man (Live at the Newport Folk Festival. 1964)

Kaynaklar:

Nobel Edebiyat Ödülü Bob Dylan’a Verildi Yazı İşleri. Bütün Dünya. Sayı 2016/11. 1 Kasım 2016 www.butundunya.com/pdfs/2016-11-52849787346759437899336789297321

Talking About Bob Dylan’s Turkish Origins https://www.needsomefun.net/talking-about-bob-dylans-turkish-origins/

Nobel Edebiyat ödülünü Bob Dylan kazandı (Bob Dylan kimdir?)https://www.ntv.com.tr/sanat/nobel-edebiyat-odulunu-bob-dylan-kazandi-bob-dylan-kimdir,_5ywsyZKV0mYVwzqsyrmVA

Bob Dylan rahmetli eşime çok benziyor. Enis Yıldırım. Hürriyet 11.01.2005 http://www.hurriyet.com.tr/gundem/bob-dylan-rahmetli-esime-cok-benziyor-287852

Bob Dylan Vikipedi http://www.wiki-zero.co/index.php?q=aHR0cHM6Ly90ci53aWtpcGVkaWEub3JnL3dpa2kvQm9iX0R5bGFu

Bob Dylan: ‘Türk Kökenliyim’. VOA. 13 Ekim 2005 https://www.amerikaninsesi.com/a/a-17-2005-10-13-voa12-87976717/836826.html

Hemşerimiz konsere gelsin. Mukadder Yardımcı Hürriyet 10.01.2005 http://www.hurriyet.com.tr/gundem/hemserimiz-konsere-gelsin-287665

Buhara Yahudileri Vikipedi http://www.wiki-zero.co/index.php?q=aHR0cHM6Ly90ci53aWtpcGVkaWEub3JnL3dpa2kvQnVoYXJhX1lhaHVkaWxlcmk

Bülent Pakman. Ağustos 2018. İzin alınmadan, aktif link verilmeden alıntı yapılamaz.

Al Khobar Ofis

Bülent Pakman kimdir? https://bpakman.wordpress.com/pakman/

About bpakman

İnşaat Yüksek Mühendisi, evli.
Bu yazı Türk dünyası içinde yayınlandı ve , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.