Yurtdışında çalışan mühendislerin yasal durumu

Çalışmak üzere yurtdışına giden/gidecek olan inşaat mühendisleri, işveren açısından Türk işveren ile gidenler ve yabancı işverenler ile gidenler olarak ikiye ayrılır. Bu arkadaşlarımız işverenlerle genelde sözleşme imzalamaktadırlar. Yine bu arkadaşlarımız İŞKUR’un hazırladığı “Yurtdışı Hizmet Akdi”nin Türkiye İş Kurumu İŞKUR onayı olmadan yurtdışına çıkmaları halinde, çalışma koşullarında, sosyal güvenlik haklarında, ücretler ve sosyal hakları konusunda ciddi hak kayıpları ile karşı karşıya kalmaktadırlar. Sözkonusu iş akdinin bir versiyonunu fikir verebilmek için  bu yazımız ekinde veriyoruz: TIKLAYIN. Ancak bunun güncel bir versiyonunun İşkur’dan temin edilmesi tavsiye edilir.

Yurtdışına giden/gidecek olanların haklarını koruyabilmeleri için “Yurtdışı Hizmet Akit”lerinin İŞKUR’ca onaylanmasını sağlamaları gerekmektedir. Çalışanlar “Yurtdışı Hizmet Akit” yapmayan işvereni  0 312 419 01 51/ 210-209-208 nolu telefonlara bildirebilir.

İhtilaf halinde yasal durum şu şekildedir.

Çalışılan firma Türk firması ise; işçi ve işveren arasında İş Sözleşmesi varsa bu sözleşmeye göre işçi ile işveren arasında doğan bir ihtilafın çözümünde hangi hukukun uygulanacağına dair bir hüküm yoksa 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanunun, İş Sözleşmeleri Başlığı altında bulunan 27nci maddenin 2 nci fıkrasında “Tarafların hukuk seçimi yapmamış olmaları halinde iş sözleşmesine, işçinin işini mutad olarak yaptığı işyeri hukuku uygulanır. İşçinin işini geçici olarak başka bir ülkede yapması halinde, bu işyeri mutad işyeri sayılmaz.” ve aynı maddenin 3ncü fıkrasında ise “İşçinin işini belirli bir ülkede mutad olarak yapmayıp devamlı olarak birden fazla ülkede yapması hâlinde iş sözleşmesi, işverenin esas işyerinin bulunduğu ülke hukukuna tâbidir.” denilmektedir.

Çalışılan firma Türk firması ise; işçi ve işveren arasında İş Sözleşmesi yoksa, çalışan varsa, çalışma ve/veya oturma iznini, bordro, şirket yazısı gibi bulabildiği belgeler ve/veya şahitler temin etmelidir. 

Her iki durumda Türk mühendis ve işçilerinin dava açmak istemeleri halinde, işverenin Türkiye’deki ikametgâhının veya şirket merkezinin bulunduğu şehrin mahkemeleri ile icra dairelerine başvurmaları gerekmektedir.

Çalışılan firma yabancı firma ise durum nedir? 

Bazı ülkelerde yabancı işçinin bizzat başvurarak hakkını arayabileceği makamlar vardır. Örneğin Suudi Arabistan’da “Mekteb-ül Amel” (yani iş kurumu) gibi. Böyle  durumlarda mahkemeye gitmek gerekmemektedir. Türk Elçiliklerinin Çalışma Müşavirleri de işçilerimize yardımcı olabilmekte ya da yol göstermektedirler.

Sorun bu şekilde halledilememezse ne yapmak gerekir?

Yabancı firma Türkiye’de kayıtlı değilse ya da Türkiye’de temsilcisi yoksa ya da Türkiye’de temsilcisi olduğu halde iş sözleşmesinde bu temsilci taraf/sorumlu değilse ihtilaf halinde Türkiye’de hak aranamamaktadır. Bu durumda çalışan hakkını çalıştığı ülkede, oturduğu süre zarfında kendisi veya avukatı vasıtasıyla aramak zorundadır.  Yukarıda bahsedildiği gibi öncelikle ve varsa o ülkenin iş kurumuna başvurulmalıdır.

İşçi ve işveren arasında geçerli bireysel iş Sözleşmesi varsa bu sözleşmeye göre işçi ile işveren arasında doğan bir ihtilafın çözümünde hangi hukukun uygulanacağı sözleşmede düzenlenmiş olması gerekir.

Yurt dışına yabancı şirketlerin Türkiye temsilcileri vasıtasıyla resmi olarak gidilmişse bu firmaların imzalattığı Türkiye İş Kurumu İşkur onaylı sözleşmelerinde “İşveren ile işçi arasında ister bu iş sözleşmesinde isterse bu sözleşmede belirtilmeyen iş ilişkilerinden doğan ihtilaflarda “işveren” ile birlikte “işveren vekili” de sorumludur. İhtilaf durumunda çalışılan ülkenin idari ve adli makamları yetkilidir. Ancak, işverenin ad ve hesabına Kurumca işlem yapılması halinde Kurumun sorumluluğunun olmayacağını taraflar kabul eder.” diye bir hüküm bulunabilir.

İşçi ve işveren arasında geçerli bireysel İş Sözleşmesi yoksa çalışan,  varsa, çalışma ve/veya oturma iznini, bordro, maaş makbuzu, şirket yazısı gibi bulabildiği belgeler ve/veya şahitler temin etmelidir.

Her halukarda Türk işçilerinin sözleşmeden doğan ihtilafları için yabancı devlet makamlarına başvurmaları ve/veya mahkemelerinde dava açmaları gerekmektedir.

Not: Bu yazı sadece mühendislerimize ve işçilerimize ön bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır. İhtiyaç duyulan özel duruma ilişkin güncel bilgiler ve diğer hukuki yönler araştırmalıdır.  Bülent Pakman Eylül 2011. İzin alınmadan ve aktif link verilmeden alıntı yapılamaz.

İnşaat Mühendisliği ile ilgili tüm yazılarımız:

Ayrıca Suudi Arabistan, Rusya ve Azerbaycan ülkeleri ve halkları hakkında orada çalışacak olanlara yararlı çok detaylı bilgileri diğer sayfalarımızda söz konusu ülkelerin başlıkları altında bulabilirsiniz.

 Twitter Widgets Facebook Widgets

Roma 2013Bülent Pakman kimdir   https://bpakman.wordpress.com/pakman/


 

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s