Kur’an’da helal gıda var mı?

Kur’an, helal gıdayı belirlemede dört egemen ilkeyi öne çıkarmaktadır:

1. Gıda, başkasının hakkı gaspedilerek elde edilmemiş olacak,
2. Gıdada yoksulun payı karşılanmış olacak,
3. Gıda doğal olacak,
4. Gıda, yasaklanan yiyeceklerden olmayacak. Örneğin domuz eti…

Gördün mü o, dini yalan sayanı? İşte odur yetimi itip kakan. Yoksulu doyurmayı özendirmez o. Vay haline o namaz kılanların ki, Namazlarından gaflet içindedir onlar! Riyaya sapandır onlar/gösteriş yaparlar. Ve onlar, kamu hakkına/yardıma/zekâta/iyiliğe engel olurlar.” (Mâûn)

Gıda Mâûn ihlalinden arınmış olacak yani gıda, başkalarının hakkına, emek ve gayretine el uzatarak elde edilmemiş olacaktır. Başkalarının emek ve alınterinin ürünü olan değerlere el uzatmayla elde edilen gıdalar, hükmen domuz eti niteliğindedir. Nedir hükmen domuz eti? Başkalarının hakkına tecavüzle elde edilmiş bir yiyecek hükmen domuz etidir. Hatta ondan da beterdir. Çünkü domuz eti yiyen, Allah’a tövbe ile kurtulabilir ama “hükmi domuz” etini yani başkalarının hakkını yiyenler,  kamu hakkını kendi cebine atarak yetimleri, muhtaçları, yardım bekleyenleri boynu bükük bırakanlar hele bir de dini çalma çırpmaya alet ediyorlarsa, namaz kılıyorlarsa, namazı gösteriş olarak yapıyorlarsa tövbe ile kurtulamazlar.  Bu hükmî domuz etlerini yiyenler hükmen domuz sayılırlar. Bunların bu haram gıdaları yemeye başlarken besmele çekmeleri halkı aldatmaktan başka bir işe yaramaz. Bırakın besmeleyi, Mâûn suresi, bunların kıldıkları namazları bile lanet vesilesi olarak tescil ve ilan etmiştir.

Demek ki, gıda, başkalarının hak ve emeği aşırılarak elde edilmişse, kul hakkına özellikle kamu haklarına el uzatarak,  devletin parasını çalarak,  iç ederek elde edilmişse, sadece haram hale gelmekle kalmaz, yiyenleri ve yenmesine bir biçimde kolaylık sağlayanları din inkârcısı, müşrik (Allah’a eş koşan) durumuna düşürür. Böyle bir gıda ile beslenenlerin kıldıkları namazlar onlara Allah’tan bir lanet olarak geri döner.

Yine Maun suresine göre insan kendi karnını doyurduğu kadar yoksulları da doyurma gayretinde olmalıdır. Buna göre imkanı olduğu halde kimseye yardımı olmayanın yediği içtiği helal olamaz.

Gıdanın doğal olmasına gelince, doğal gıdanın tanımı, Kur’an’ın kendine özgü üslûbuyla şöyle verilmiştir: ‘Tanrı’nın elinden çıkan yiyecekler.’ Temel buyruk şudur:

O’nun ayetlerine inanıyorsanız, üzerine Allah’ın adı anılmış olanlardan yiyin! Size ne oluyor da üzerine Allah’ın adı anılmış olanlardan yemiyorsunuz? Birçokları ilimsiz bir biçimde kendi keyiflerine uyarak halkı şaşırtıyorlar. Üzerine Allah’ın adı anılmayan-lardan yemeyin!” (En’am, 118, 119, 121)

Geleneksel kabule göre, bu buy­ruk, üze­ri­ne Al­lah’ın adı anıl­ma­dan ke­si­len hay­van­la­rın etlerinden ye­me­yi ya­sak­lı­yor. Ayette hayvandan ve etten bahis yoktur. Buyruk, müşriklerin putlara adadıkları hayvanların yenmemesini de içerebilir. Hatta iniş sebebi bu olabilir. Çünkü Kur’an’ın indiği zaman, insanlığın, doğal gıda-doğal olmayan gıda diye bir meselesi yoktu. Ancak, temel tefsir kuralını unutmayalım: Sebebin hususiyeti nassın umumiyetine engel değildir. Yani  “Bir ayetin özel bir sebeple ve özel bir konuda inmiş olması, buyruğun genelliğine engel değildir.”

O halde, “Üzerine Allah’ın adı anılmamış şeyleri yemeyin” ayetinin esas anlamı, do­ğal ni­te­li­ği­ni kay­bet­miş gı­da­ların ye­nil­me­mesi, özellikle, genleri değiştirilmiş hormonlu gıdaların, örneğin, GDO’lu buğdayların halka yedirilmemesi olacaktır.

Üze­ri­ne Al­lah’ın adı anıl­mak, eş­ya üze­ri­ne Al­lah’ın is­mi­nin oku­nup üfü­rül­me­si değildir, ni­met­le­rin Al­lah’ın ya­rat­tı­ğı do­ğal hal­le­riy­le kullanıma sunulmaları demek­tir. Kur’an, bu gıdaları ‘tayyib’ (temiz, leziz, taze) diye anmakta ve beslenmenin, bu niteliği taşıyan yiyeceklerle sağlanması gerektiğine defalarca vurgu yapmaktadır.

Ve bulutu üstünüze gölgelik yaptık ve size kudret helvasıyla bıldırcın indirdik: “rızk olarak size verdiklerimizin, en temizlerinden yiyin.” dedik. Onlar zulmü bize yapmadılar, onlar kendi benliklerine zulmetmekteydiler.” Bakara 57

Ey insanlar! Yeryüzündeki nimetlerden temiz ve helal olmak şartıyla yiyin. Şeytanın adımlarını izlemeyin. Çünkü o size açık bir düşmandır.” Bakara 168

Ey iman sahipleri! Size verdiğimiz rızkların temizlerinden yiyin ve – eğer kendisine kulluk ediyorsanız – Allah’a şükredin.” Bakara 172

Ateşimsi bir kaynaktan sulanırlar.” Gaşiye 88

Biz onları, oniki torun kabileye ayırdık. Toplumu kendisinden su istediğinde de Musa’ya, “asanı taşa vur” diye vahyettik. Taştan, oniki göze fışkırdı. Her oymak, su içeceği yeri belledi. Onların üzerlerine bulutları gölgelik yaptık, kendilerine kudret helvası ve bıldırcın indirdik. “Yiyiniz size verdiğimiz rızıkların temizlerinden!” onlar bize zulmetmediler, ama öz benliklerine zulmediyorlardı.” A’raf 160

Artık elde ettiğiniz ganimetlerden helal ve temiz olarak yiyin; Allah’tan sakının! Allah çok affedici, çok merhametlidir.” Enfal 69

Allah’ın sizi rızıklandırdığı şeylerden helal ve temiz olarak yiyin! Eğer yalnız O’na kulluk/ibadet ediyorsanız, Allah’ın nimetlerine şükredin.” Nahl 114

Size verdiğimiz rızkın temizlerinden yiyin! Bu konuda azgınlık etmeyin! Yoksa öfkem üzerinize çöker. Ve kimin üstüne öfkem inerse o uçuruma gider.” Taha 81;

Ey resuller! Güzel ve temiz şeylerden yiyin ve barışa, hayra yönelik iş yapın! Çünkü ben, yapmakta olduklarınızı çok iyi bilmekteyim.” Mu’minûn 51

Prof. Yaşar Nuri Öztürk’ün Yurt gazetesindeki 30 Nisan 2013 tarihli makalesinden yararlanılanarak derlenmiştir: http://www.yurtgazetesi.com.tr/kurana-gore-helal-gida-makale,4266.html

Bülent Pakman. Kasım 2013. İzinsiz ve aktif link verilmeden yayımlanamaz, alıntı yapılamaz.

Facebook WidgetsTwitter Widgets

Abu Dhabi 2013

Bülent Pakman kimdir    https://bpakman.wordpress.com/pakman/

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s