Kırım

Kırım Haritası

Kırım Haritası

Kırım’ın başkenti Simferopol (Akmescit). Önemli şehirleri;  Sivastopol (Sevastopol-Akyar), Kerç (Kerch), Evpatorya (Yevpatoria- Kezlev-Gözleve), Feodosia (Kefe); Yalta, Aluşta, Bahçesaray (Bakhchysaray –Bağçasaray) ve Sudak (Suğdak).

SİMFEREPOL (Akmescit)

Simferopol Kırım’ın başkenti. XVIII. yüzyılın sonunda Rus Çariçesi Büyük Katherina tarafından kurulmuştur.  Kırım Tatarcası’nda adı Akmescit.  2012 itibariyle yaklaşık 400.000 nüfusa sahip.

Kırım’daki tek uluslararası havaalanı olan Simferopol havaalanından tren istasyonuna 9 numaralı troleybüs, 49, 50, 98, 113 ve 115 numaralı minibüs veya  taksi ile gidilebilir. 49, 98 ve 113 numaralı otobüs ve minibüsler de şehir merkezine gider. Tren istasyonu şehir merkezine yakın. Buradan şehrin farklı yerlerine giden minibüsler ve troleybüsler var. Tren istasyonu ile ana otobüs istasyonu arasında minibüs ve troleybüsler çalışır. Atlasjet gibi bazı havayolu şirketlerinin havaalanından tren istasyonuna servisleri bulunmaktadır. Taksi fiyatları fazla yüksek olmadığı ve minibüs/otobüs şoförleri İngilizce bilmediğinden taksi şoförleri ile anlaşmak daha kolay olur. Ancak taksi için pazarlık yapmak gerekir. Taksi şoförleri ile pazarlık yapabilmek  için beden dili kullanılabilir  veya bir kağıda yazarak anlaşılabilir. Sudak’a ve Yevpatoria’ya  tren istasyonunun yakınındaki otobüs istasyonundan otobüsler kalkar. Pegasus İstanbul Sabiha Gökçen – Simferopol uçuşları, Pazartesi, Çarşamba Cuma,  ve Pazar günleri.

Ortasından, Kırım’ın en uzun akarsuyu Salgır nehrinin geçtiği Simferopol Kırım’ın başkenti olmasına rağmen bir başkentten çok, bakımsız küçük bir şehir görünümünde.  Hala Komünizm döneminin izlerini silememiş olan şehrin her tarafında bu dönemden kalma büyük boyaları dökülmüş blok apartmanlar, küçük iki veya tek katlı bakımsız evler yer alır. Modern tarzda yapılmış bina sayısı sınırlıdır. Sokaklarda, caddelerde lüks arabalarla, zor yol alan eski Doğu Bloğu arabaları yan yana gider.  Minibüs, otobüs ve troleybüsler çok eski ve bakımsız  bir görünümüne sahiptir. Az sayıda yeni troleybüs ve minibüs çalışır. Ülkede elektrik fiyatları çok ucuz olduğundan şehrin her köşesinde troleybüsler görülebilir.

Simferopol turistler açısından ilgi çekici bir yer olmadığından ve görülecek tarihi eserler birbirine çok yakın mesafede olduğundan  konaklamaya gerek kalmadan şehir birkaç saat içinde dolaşılabilir. Şehre yakın mesafede yer alan  “Evpatorya (Yevpatoria – Kezlev-Gözleve)” ve “Bahçesaray’a (Bakhchysaray- Bağçasaray)” gitmek istenirse şehrin merkezinde yer alan, şehrin en iyi oteli  “Ukrayna Otel’de  (Ukraina Hotel) ”  bir gece konaklanabilir. Turizm Danışma Bürosu da bu oteldedir.

Kebir Camii

kırım kebir camiiSimferopol’da  şehir merkezinde, Kırım Parlamentosu yakınında, eski küçük evlerin yer aldığı dar Vul Kurchatova sokağındaki küçük  Kebir Dzami – Kebir Cami XVI. yüzyılda yapılmıştır. Halen ibadete açıktır. Caminin imamı Türkçe bildiği için kendisi ile konuşulabilir. Caminin içi gezilebilir.

Karay Kenesası

Kebir Camii’nin hemen yakınında Karaimskaya Sokağı olarak bilinen sokakta Karay Türklerine ait bir Musevi ibadethanesi (Kenesa) bulunmaktadır. Yakın zamana kadar radyo istasyonu olarak kullanılan bina şimdilerde yeniden asıl sahiplerine iade edilmiştir.

Three  Saints Church

Şehir merkezinde caminin dışındaki  birkaç kilise içinde  en tanınmışı Kırım Parlamentosu yakınındaki 1873 de yapılmış 5 kubbeli bu ortodoks kilisesi 3 aziz St. Basil, John Chrysostom, Gregory the Theologian adlarını taşıyor.

Şehrin merkezi Karl Marks Bulvarı (vul Karla Marksa), Puşkin Bulvarı  (vul Pushkina) ve Horkoho sokaklarını çevreleyen trafiğe kapalı bölgedir. Kahve, restoran ve turistik mağazalar bu dar çarşı sokaklarında bulunur.

Şehrin diğer gezilebilecek  yerleri:
Kırım Parlamentosu
Lenin Meydanı (pl Lenina)
vul Rozy lyuxemburg
pl Sovestkaya

Dünyanın En Uzun ve En Yüksekten Geçen Troleybüs Hattı

Akmescit ile Yalta arasında 86 km uzunluğunda hattır. Dağları aşıp kıyı kentlerine tren hattı ile ulaşmak yerine alternatif olarak 1950’lerde inşa edilmiştir. Hava kirliliği yaratmayan ucuz ulaşım ağıdır (yaklaşık 1,5 US$). Yaklaşık 2 saat sürer. Oldukça uzun ama bir o kadar zevkli bir yolculuktur. Yayla dağlarındaki Angarskiy geçidi hattın en yüksek noktasıdır. Rakım burada 752 metredir. Bu noktadan sonra hat Aluşta’da kıyıya varır. Aluşta – Yalta arası 41 km’dir. Muhteşem Karadeniz manzarası eşliğinde son durak Yalta’ya varılır.

BAHÇESARAY

Bahçesaray’ın  Kırım Tatarcası’nda adı Bağçasaray. 2012 yılı itibariyle yaklaşık 91.000 nüfusa sahip. Simferopol’den yaklaşık bir saat uzaklıkta.

Bahçesaray’a “Moskova Otel’e” yakın “vul Kieviska” üzerindeki Simferopol “merkez otobüs istasyonundan” otobüs kalkıyor. Sivastopol otobüsleri Bahçesaray’dan geçiyor. Simferopol’dan tren ile 45 dakikada gidilebilir.

Bahçesaray bir Anadolu kasabası görünümünde küçük bir şehir. 1530-1783 yılları arasında Kırım Hanlığı’nın ve 1917’de kurulan Kırım Demokratik Cumhuriyeti’nin başkenti olmuştur. 1926 yılında yapılan sayımda Bahçesaray’ın nüfusu 10.000 civarındaydı ve bunların hepsi Tatardı. Bahçesaray, Kırım Tatarları’nın en yoğun yaşadıkları bir şehir olduğundan Türkçe konuşan kişi sayısı fazla. Bu nedenle  şehirde dil konusunda fazla zorluk çekilmez.

Hansaray

kırım bahçesarayBahçesaray’da en önemli tarihi eser “vul Lenina” üzerinde. Hansaray’a otobüs veya tren istasyonundan minibüs veya taksi ile ulaşılabilir. Tren istasyonuna 3 kilometre uzaklıkta. Kırım Hanlığı döneminden kalan en önemli tarihi eserlerden biri. İki kayalık vadi arasında kurulmuş. “Churuk Nehri” kenarında, etrafı nehir yatağı ile çevrilmiş. Doğu mimari tarzında inşa edilmiş. Nehrin üzerinden köprüden geçildikten sonra büyük saray avlusuna giriliyor. Bilet gişesi girişin hemen soldaki binada. Bilet gişesi tarafında 1740 yılında yapılan “Büyük Han  Cami” onun yan tarafında  “Han Mezarlığı” var. Büyük Han Cami Türkiye tarafından onarılmıştır. Halen ibadete açık.  Kırım Tatarları bu camide dini nikah kıyıyor. Giriş kapısı hayli ihtişamlı. Girişin sağ tarafındaki kapıdan sarayın içine girilir. Saray birbiri içine geçmiş, iç ve dış avlularla birbirine bağlanmış yapı topluluğundan oluşmakta. Han Saray, birbirine bağlı fakat farklı zamanlarda inşa edilmiş binalardan meydana gelen büyük bir kompleks. Mengi Giray Han döneminde sarayın inşasına başlanmış. Topkapı Sarayı’nın küçük bir modeli gibi Han Saray. Sarayın odaları müzeye dönüştürülmüş. Silahtan paralara, kitaplardan giyime kadar birçok eşya odalarda sergileniyor. Saray içindeki yüzyıllık dev gövdeli ağaçlar sayesinden pek çok yer gölge. Divan salonun ortasındaki çeşme, konuşulanların dışarıdan duyulmaması için yaptırılmış. Sarayın içinde,  sarayın en eski bölümü olan 1503 yılında yapılmış “Demir Kapı Portalı-Aleviz Portalı”,  “divan”, “hamam”, “gözyaşı çeşmesi”, “altın çeşme”, “küçük cami”, “yazlık oda”, “harem”, “Şahin Kulesi”,  “yaşam odaları” ve çok  sayıda çeşme var.  Saray odalarının bir bölümü orijinal şekline uygun olarak yeniden yapılmış eşyalarla süslenmiş, maketlerle canlandırmalar yapılmış. Saray aynı zamanda “Kırım Tatarları Tarih ve Kültür Müzesi’ne” ev sahipliği yaptığından Enderun odalarında Kırım Tatarları’nın yaşamı ile ilgili  çok sayıda  obje, resim ve belge görülebilir.

Gözyaşı Çeşmesi

kırım gözyaşı çeşmesiSarayın  en fazla ilgi çeken bölümü,  üzerinde biri kırmızı, biri sarı iki gül bulunan, 1764 yılında mermerden yapılmış. Hikayesi;  Kırım Giray Han’ın aşık olup evlendiği “Dilara Bikez” 1763 yılında genç yaşta  ölmüş. Eşinin ölümüne çok üzülen Han “dünya durdukça bu çeşme de benim gibi ağlasın“ diyerek  Bahçesaray’lı bir ustaya çeşmeyi yaptırmıştır. Çeşmeden damla damla akan su Hanın eşinin ardından döktüğü gözyaşlarını ifade etmektedir.  Su lotus çiçeğinin simgesi bir motifin içinden  akıyor, damla damla. Suyun ilk düştüğü yer kalbi temsil ediyor. Yani acının kalbe balyoz gibi indiği anlatılıyor. Bu bölümün altındaki iki küçük bölüm ise acının zamanla hafiflediğini tasvir ediyor. En alttaki büyük bölüm ise acı hafiflese de kalpten hiçbir zaman çıkmadığını anlatıyor. Çeşme önce mezarın başına yapılmış, ama daha sonra bir Rus kraliçesi sarayın içine taşıtmış. Suyun ilk damladığı lotus simgesinin üstünde gül koyacak bir yer var. Rus şair “Alexander Puşkin” sarayı gezerken  çeşmenin hikayesinden etkilenmiş, oraya iki gül koymuş. İki aşığın simgesi iki gül. O günden bu yana bu alışkanlık haline gelmiş. her gün çeşmeye iki taze gül konmaktadır. Ayrıca şair   1823 yılında “Bahçesaray Çeşmesi” adını taşıyan bir şiir yazmış, bu şiir çeşmenin ve Bahçesaray’ın tanınmasına neden olmuştur. Şiir nedeniyle çeşme ve saray Ruslar tarafından yıkılmamış, şehrin adı da  değiştirilmemiştir. Çeşmenin yanında  Puşkin’in büstü yer almakta. Dilara Bikez’in mozolesine ise  girişteki büyük avlunun sonuna doğru yürüyerek ulaşılabilir.

Hansaray’ın hemen dışında nehir kenarında hediyelik eşya, çiğ börek ve  Tatar baklavası satan küçük tezgahlar bulunur. Bu tezgahlarda Tatar kadınlar kendi yaptıkları çiğ börek ve Tatar baklavası satarlar. Tatlı sevmeyenler bile son derece ilginç bir şekle sahip ve çok lezzetli olan Tatar baklavasını mutlaka denemelidir.

Uspensky Manastırı- Dormition Manastırı

Kırım’daki en eski Ortodoks manastırlardan biri. Manastır Hansaray’ın önünden geçen yolun 2 kilometre ilerisinde. Manastıra yürüyerek veya  Hansaray’ın önünden  bu yöne doğru giden minibüslere binerek ulaşılabilir. Minibüsler  Hansaray’ın kapısında çay içmeye ve yemek yemeye davet eden Türkçe konuşan restoran çalışanlarından sorulabilir. Uspensky Manastırı bir tepenin üzerinde. Bu nedenle  Tatar restoranlar ve hediyelik eşya satıcılarının bulunduğu alana yürüyerek veya minibüsle ulaştıktan sonra  yukarı doğru kıvrılarak giden patika yoldan  10-15 dakika yürümek gerekir. Tepeye ulaşıldığında;  Manastır kompleksinin  bir bölümü olan,  kayaların üzerindeki,  altın çatılı küçük Ortodoks kilisesi görülebilir. Bu küçük kilise  VIII veya IX. yüzyılda Bizans’lı keşişler tarafından  yapılmıştır.  Dik merdivenlerle ulaşılan, kayaların içine oyulmuş bu  kilisenin içine girmek için, kadınların  kilisenin girişinde duran eşarpla mutlaka başlarını örtmeleri ve uzun eteklerden birini giymeleri gerekir. Kiliseden çıkınca kilisenin yanındaki kayaların  üzerine oyulmuş çeşitli dini resimler görülebilir. Kilise merdivenlerinden  Manastır kompleksinin diğer bölümleri ve karşı taraftaki yol boyunca devam eden dik kayalıklar seyredilebilir. Uspensky Manastırı’na çıkan patikanın başındaki Tatar restoranlarında uygun fiyata Tatar yemekleri ve tatlıları yenebilir.

Çufut Kalesi ve mağara şehir

Manastırın hemen yakınında  yer alır. Burası Kırım’da en iyi korunmuş mağara  şehir olarak bilinmekte, geçmişi VI. yüzyıla kadar uzanmaktadır.

Tahtalı Camii

kırım tahtalı camiHansaray’dan Gaspıralı Müzesi ve Zincirli Medrese’ye doğru gidildiğinde yolun hemen sağ tarafında yer alan şirin bir camidir. 1707 yılında Selim Giray Han tarafından yaptırılmıştır. Komünizm döneminden hiç olmazsa yıkılmadan günümüze ulaşabilen ender yapılardandır. Cami 16 köşeli minaresi ile meşhurdur.

İsmail Gaspıralı Müzesi

Hansaray ile Manastır arasındaki yol üzerinde “1851-1914 yılları arasında yaşayan eğitimci, yayıncı ve politikacı “İsmail Gaspıralı Müzesi” bulunur. Müzede Gaspıralı’ya ait az sayıda eşyayı,  1883-1914 yılları arasında çıkardığı “Tercüman Gazetesi’nin” bazı nüshaları ile Gaspıralı’nın kendi el yazması bazı orijinal eserleri  görülebilir. Bu küçük müzenin  müdürü Türkçe konuştuğu için kendisinden İsmail Gaspıralı ile ilgili ayrıntılı bilgi edinilebilir. “İsmail Gaspıralı’nın heykeli” de Hansaray yolu üzerinde.

Zincirli Medrese

1500 yılında  I. Mengli Giray Han’ın, inşaatında bizzat kum taşıyarak çalıştığı, “ilmin önünde her kim olursa olsun eğilmek gerek” düşüncesiyle kapısına zincir astırdığı, böylece içeriye girenlerin zincire çarpmamak için eğilmek zorunda kaldığı medrese. Bir bölümünde ise medresenin önünde başlayan kazılarda çıkan kalıntılar sergileniyor. Zincirli Medrese eğitim işlevinin yanı sıra günümüzde Kırım Tatarlarının Kırım’da var olma mücadelesinin simgelerinden biri olarak kabul ediliyor. Medresede din adamları, öğretmenler ve devlet memurları yetiştirildi. Hanlığının en meşhur alimleri burada ders verdi. Öğrenciler Kırım Hanlığından ve Kafkasya bölgesinden gelmekteydi. Eğitim iki kurs halinde verilmekteydi. Birinci kursta alt eğitim ikinci kursta ise yüksek eğitim sunulmaktaydı. Yüksek eğitim alanlar Arapça uzmanları olarak bilinmekteydi. Eğitime yeni başlayan öğrencilerin temel dini bilgisinin olması talep edilmekteydi. Eğitim süresi on yıl olan medresede, hem dini ve dünyevi ilimler öğretilmekteydi.

Mengli Giray Han’ın Türbesi

Kırım Hanlığının kurucusu Hacı Giray’ın oğlu Mengli Giray tarafından Bahçesaray şehrinin Salacik bölgesinde Zincirli Medresenin tam karşısına 1501 yılında inşa edildi.

Hacı Giray Han türbesinin hemen yanında büyük fikir adamı, gazeteci, eğitimci ve yazar İsmail Bey Gaspıralı tarafından yaptırılan iki katlı Usul-ü Cedid Mektebi yer almaktadır. Kırım ve Türk dünyasının aydınlanmasında kurduğu batı tarzı eğitim veren Usul-ü Cedid Mektepleri ile büyük bir çığır açan Gaspıralı, bu okulun inşasında bizzat çalışmıştır. Türbe 1917 yılındaki Bolşevik İhtilali’nden sonra tıp okulu oldu. Sovyetler döneminde 1939’da alınan bir kararla Mengli Giray Han’dan sonra gelen hanlar ve İsmail Bey Gaspıralı döneminde medreseye ek olarak inşa edilen binalar (külliyeler), mektep  akıl hastanesi yapıldı, Medrese’ye ait olan binalar ise depo olarak kullanıldı. 1995’te medresenin gözetimi Kırım Tatarlarına geri verildi. Mektep te İsmail Bey Gaspıralı’nın 150. doğum yılı kutlamaları çerçevesinde TİKA Başkanlığı, Ukrayna Kültür Bakanlığı ve Bahçesaray Valiliği işbirliği ile restore edilmiştir. Buralarda daha başka eski eserler olduğu ve üzerlerinin örtüldüğü biliniyor.

El Sanatları Merkezi

Kırım’ın Yeniden Doğuşu Vakfı ve Marama Teşkilatı ’nın girişimleriyle TİKA ’nın desteğinde gerçekleştirilen bir proje ile Kırım’da unutulan el sanatlarını yeniden canlandırmak gayesi ile bir proje başlatılmıştır. Bu maksatla, Bahçesaray’da kurulan bir merkezde Ayder Usta tarafından gümüş kakmacılık çalışmaları yürütülmekte ve derleme çalışmaları yapılmaktadır.

Bu merkezde ayrıca amatör bir tiyatro topluluğu da faaliyettedir. Kırım genelinde en saygın ve kaliteli edebiyat dergisi olarak kabul edilen ve Latin harfleri ile Tatarca basılan Günsel dergisi nin yönetim ve idare merkezi de yine burasıdır. Reçnaya Sokağı 125-A’daki Marama Teşkilatı merkezinden çeşitli hediyelik eşyalar (başta gümüş işlemeler olmak üzere, Kırım Tatar Milli kıyafetli süs bebekleri vs) satın alınabilmektedir.

SİVASTOPOL (Akyar). Ayrı bir sayfada anlatılmıştır OKUMAK İÇİN LÜTFEN TIKLAYIN 

YALTA. Ayrı bir sayfada anlatılmıştır OKUMAK İÇİN LÜTFEN TIKLAYIN

[dailymotion id=x3bqiem]

ESKİ KIRIM

Akmescit’e 90 km, Kefe’ye 30 km mesafede 11.000 nüfuslu küçük bir kasabadır. Ruslar tarafından Staryi Krym veya Starıy Krım olarak anılır.  Akmescit – Sudak karayolunda Karasubazar’ı geçtikten sonra Sudak’a doğru giden ana yolda, sola kıvrılan Starıy Krım tabelasını takip ederek bu tarihi şehre ulaşılmaktadır.

Özbek Han Camii ve Medresesi

ÖZBEK HAN CAMİİCami, üzerindeki kitabeye göre, Altın Orda Hanı Özbek Han zamanında Abdülaziz ibn İbrahim el Arbeli tarafından Hicri 714 (1314)’te yaptırılmıştır. Hz. Osman zamanında çoğaltılarak dünyanın dört bir yanına dağıtılan Kur’an-ı Kerim’lerden biri de Özbek Han Camii’ndeydi. Yüzlerce yıl bu camide muhafaza edilen Kur’an-ı Kerim, Bolşevik İhtilali’nden sonra St. Petersburg’a götürülmüştür. İhtilalin ardından uzun yılar ahır olarak kullanılan cami, 1990 yılında Tatarlar tarafından temizlenerek yeniden ibadete açılmıştır. Medrese ise Evliya Çelebi’ye göre;  733 (1332)’de Mehmed Giray Han zamanında Kılburun Kızı İnci Hatun tarafından (camiden 18 yıl sonra) yapılmış.

Sultan Baybars Camii

Kırım’daki en eski camilerden biridir. Altın Orda Hanı Tula Buğa Han döneminde aslen Kırım’lı bir Kıpçak olan Memlük Sultanı Baybars Han tarafından yaptırılmıştır. Camii’nden günümüze sadece temel duvarları ulaşabilmiştir.

FEODİSİYA

1954 yılında Ukrayna’ya bağlanan Feodosiya aslında Milet şehrinden gelen göçmenlerin MÖ 6. yüzyılda kurduğu Yunan kolonisi Theodosia idi. 1266’dan 1475’e kadar Ceneviz Cumhuriyeti’nin egemenliğinde kalan şehrin adı, Kafa ya da Kaffa olarak değiştirilmiştir. Şehir, 1475’te ise Osmanlı Devleti’nin eline geçmiştir. Hızla genişleyen ve güçlenen Rus İmparatorluğu, 1783’te Kırım’ı ele geçirirken Feodosya’ya da sahip olmuştur. Şehir, 1802’de tekrar Feodosiya olarak adlandırılmıştır. Şehir, II. Dünya Savaşı sırasında Nazi Almanyası tarafından iki kez ele geçirilmiştir. Bu süreçte şehirde tespit edilen 3,248 Yahudi Einsatzgruppen tarafından katledilmiştir. Bu güzel şehirde Ceneviz kalesi, Kefe Camii, Stamboli köşkü var.

SUDAK  (Suğdak)

Sudak kalesi

Sudak kalesi

Osmanlı kaynaklarında adı Suğdak / Soğdak olarak da geçer. 18.000 nüfuslu şaraplarıyla meşhur bir sahil kasabası. Sudak sahili betonla kirletilmemiş, yeşil itina ile korunmuştur. Planlı ve kontrollü yapılaşma ortaya bu güzel şehri çıkartmıştır.

Anadolu Selçuklu hükümdarı Alaettin Keykubat I ’in 1224 de Sudak seferiyle görevlendirdiği Kastamonu emiri Hüsamettin Çoban tarafından 20 bin asker ve yeni oluşturulmuş ilk Selçuklu donanmasıyla ele geçirildi. 1239 da Moğol işgalinden sonra kurulan Altınorda devletinin egemenliğindeyken, bir antlaşmayla 1281 de Cenevizliler’e bırakılması üzerine Karadeniz’in önemli liman ve ticaret merkezlerinden biri oldu. Fatih döneminde 1475 de  Sadrazam Gedik Ahmet Paşa tarafından fethedilerek doğrudan Osmanlı topraklarına katıldı.

Sudak Kalesi

Kale 1388 – 1414 yıları arasında Cenevizliler tarafından geniş ve yalçın bir kayanın üzerine  yapılmıştır. Görünüş olarak oldukça heybetlidir. Bronevskiy Sudak’tan bahsederken; “Şehir, yüksek geniş bir kale ve şatonun üst, orta ve alt tarafları üç sıra duvar ve kulelerle çevrilmiştir” demekteydi. Evliya Çelebi Sudak Kalesi’nin iç kale, orta kale, aşağı kale, varoş ve limandan teşekkül ettiğini belirtmekteydi. 24 kulesi bulunan kalenin ancak 10 kulesi orjinal haliyle günümüze ulaşabilmiştir. Kule duvarlarında Cenevizliler’den kalma armalar günümüzde de rahatlıkla görülebilmektedir. Osmanlı döneminden kalan tek yapı kale içindeki mescittir. Şimdilerde mescidin içinde özellikle de Hristiyanlık ile ilgili çeşitli arkeolojik eserler sergilenmektedir. Kalenin bulunduğu epeden Sudak şehri ve Sudak sahillerinin manzarası insanı etkileyecek güzelliktedir.

GÖZLEVE (Kezlev, Evpatoria/Yevpatoria) ayrı bir yazımızda anlatılmıştır. OKUMAK İÇİN LÜTFEN TIKLAYIN

Gurzuf

Yalta’nın 16 km kuzeydoğusunda iklimi ve doğası mükemmel bir tatil kasabası. Geniş bir körfezin kıyısında, Ayı dağın hemen yanıbaşında muhteşem güzelliğe sahip bir vadi üzerinde bulunmakta. Üzüm bağlarıyla çevrili. Kırım’ın güney sahillerinin en sıcak yerlerinden biridir. Sahili sığdır. Sanatçı ve yazarların tercih ettiği yerlerin başında gelir. Ahşap evlerin çevrelediği sokakları, kumsalı, Hurzufsky Park’ta yer alan sanatoryumlar ve Kırım Müzesi görülmeye değer yerlerdir.

Kerch (Kerç)

Osmanlı kaynaklarında zaman zaman Kerş olarak geçer. Bulunduğu yarımada da “Kerç yarımadası” olarak anılır. Kerç kasabasının içinde hem de Çokrak gölünde yer alan mineral çamur banyoları birçok hasta için şifa kaynağıdır.Arkeolojik eser olarak Osmanlı yapısı Yenikale ve şehir merkezindeki eski cami binası dışında Türk-İslam dönemine ait kayda değer herhangi bir eser artık bulunmamaktadır. Eski cami binası 1990’ların başında Kırım Tatarları tarafından geri alınmış ve restore edilerek ibadete açılmıştır. Kentte 717 yılından kalma erken Bizans stilinde St John the Baptist kilisesi de kentin tarihi eserlerinden biridir. Kerç şehrinin yakınlarındaki Pantikapeon (Panticapei) Antik Şehir harabeleri de önemli arkeolojik bölgelerden biridir. Bunun yanında 10 yy’dan kalma Ioann Predtecha kilisesi ile 4. yy’dan kalma Adzhimushkayskie katakombları (yeraltı kral mezarları) görülmesi gereken yerler arasındadır. Bulganak (Bondarenkovo)’da çamur volkanları (tepeleri) de görülmesi gereken ilginç doğal güzellikler arasındadır. En büyük tepenin çapı 30 metre’dir.

KIRIM – TATAR MUTFAĞI

Tatar mutfağı, Tatar kültürünün en dirençli ve hatta pahalı komponenti olarak görülmekte olup Türkiye Türklerinkinden farklıdır. Belki de Kırımdan kalan Slav ve Dobruca’dan kalan Roman etkisi ile birçok hamur işi ve pasta çeşitleri yaparlar.  İçecekler Türklerinki ile aynıdır. Türk yoğurduna bazı Türk Cumhuriyetlerinde olduğu gibi katık denir ve yoğurt ayran veya cazma olarak içilir.

Kırım mutfağı ise Rus, Ukrayna ve Tatar mutfağından oluşur. Tatar restoranlarda rahatlıkla Türkçe yemek siparişi verilebilir. Az sayıda da olsa bazı restoranlarda İngilizce menü bulunabilir. İngilizce menü bulunmayan restoranlarda  yemek siparişi vermekse oldukça güçtür.  Yemeklerde domuz eti kullanımı yaygındır. Bu nedenle yemek seçerken buna dikkat etmek gerekir. Tatar mutfağında çorba olarak lagman, solyanka, şurba; yağda kızartılmış  çiğ börek veya fırında çiğ börek,  Özbek pilavı, Tatar mantısı, kebaplar, tatlı olarak  Tatar baklavası.  Çiğ börek nasıl yapılır? OKUMAK İÇİN LÜTFEN TIKLAYIN. Tatar mutfağı dışında Borş/Borç/Barş çorbası bilinen bir yemek. Fast food restoran sayısı sınırlıdır. Yalta gibi bazı şehirlerde Mcdonalds bulunabilir. İçecek olarak Kırım biraları ve  Kırım şaraplarını  tadılabilir. “Massandra” ülkede en fazla tercih edilen şarap markası. Tatlı şaraptan hoşlananlar Massandra Muscat’ı deneyebilir. Şaraplar şehirlerdeki market veya şarap evlerinde, havaalanından daha ucuz.  Ayrıca Kırım maden suları ile de ünlü.  Yeşil çay çok daha fazla  tüketildiğinden çay isterken siyah çay olarak belirtmek gerekir.

KIRIM’DA EĞİTİM

Kırım’da 5 üniversite, 16 enstitü, 1 akademi, 32 Teknikum (teknik lise), 35 PTU (Endüstri Meslek Lisesi ve Çıraklık Eğitim Merkezi arasında bir okul çeşidi), 598 düz okul bulunmaktadır. Toplam öğrenci sayısı 232 859′dur. Bu sayının içinden 197 162’sini Rus ve diğerleri, 38 697’sini Kırım Tatar öğrencileri teşkil etmektedir. Yapılan girişimler sonunda şimdiye kadar Kırım’da toplam 1839 öğrenci diploma almış; 166 öğretmen görev almış, 6 adet Milli Okul açılabilmiştir. Fakat dersliklerin yetersiz olmasından dolayı Kırım Tatar Türkçesi hariç, bütün dersler yine Rusça olarak gösterilmektedir. Kırım Devlet Üniversitesi’nde 1991 yılında Tatar Türkçesi ve Edebiyatı Bölümü açıldı. 1995 yılına kadar bu bölüme her yıl 50 öğrenci kabul ediliyordu. Ancak, 1996 yılından itibaren sayı düşürülerek 30 öğrenci kabul edilmeye başlandı. 1994 yılında Kırım Tatar Entellektüeller ve Halk Hareketi ile Kırım Devlet Sanayi Pedagoji Enstitüsü açıldı. Bu enstitüde 1300 öğrenciden 722’si Kırım Tatarlarından oluşmaktadır. Çalışan 100 öğretmenden 70′i ve Rektör Tatardır. Yaklaşık 200′ün üstünde Kırım Tatar öğrenci de Türkiye’de üniversite eğitimine devam etmektedir.

Yararlanılan kaynaklar:

Gezi Köşesi Prof. Dr. Ayşen Tokol http://www.gezikosesi.com/kirim.html

Soner Yüksel ile Kırım’dan Notlar. Kırım Haber Ajansı. http://qha.tv/video.php?id=5459&dil=1

Kırım Özerk Cumhuriyeti STK https://www.facebook.com/kirimturk/info

Zincirli Medrese ve Hacı Giray Han Türbesi. Restora Türk. http://www.restoraturk.com/koruma-ve-restorasyon/721-zincirli-medrese-ve-hac-giray-han.html

Kırım Zincirli Medrese 510 yaşında. Dünya Bülteni. 12 Ağustos 2010 http://www.dunyabulteni.net/haber/125005/kirim-zincirli-medrese-510-yasinda

Kırım Hanlığı’nın kurulduğu şehir: Bahçesaray. Ertan Sayın. Yeni Asır. 02.05.2012 http://www.yeniasir.com.tr/Sarmasik/2012/05/03/kirim-hanliginin-kuruldugu-sehir-bahcesaray

Kırım Turu http://www.hgtur.com/15-19hazirankirim.html

Vatan Kırım net http://www.vatankirim.net/yazi.asp?yaziNo=128

Vatan Kırım net http://www.vatankirim.net/yazi.asp?YaziNo=89

Devamı Sivastopol OKUMAK İÇİN LÜTFEN TIKLAYIN

Bülent Pakman. Eylül 2014. İzin alınmadan ve aktif link verilmeden alıntılanamaz.

Kırım ve Kırım Tatarları ile ilgili yazılarımız:
KIRIM TATARLARI
KIRIM HANLIĞI
KIRIM TATARLARININ GÖÇLERİ
GÖÇLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ
KIRIM
Sivastopol
Yalta
Gözleve
Çibörek
MUSTAFA ABDÜLCEMİL KIRIMOĞLU
Sürgün (1) _ Can Pazarı (2)
Küllerinden Yeniden Doğmak (3) _ Sürgünde Yeşeren Vatan (4) _ Cesur insanlar Kremlin’e karşı (5)
Sovyet Hapishanelerinde Bir Kahraman (6)_ Sürgünlere Rağmen Yine Kırım Yine Kırım (7)
Ya Vatan Ya Ölüm (8) _  Evimizi Geri verin (9)
İSMAİL GASPIRALI (Bölüm 1)
İSMAİL GASPIRALI (Bölüm 2)
İSMAİL GASPIRALI (Bölüm 3)
İSMAİL GASPIRALI (Bölüm 4)
Kırım belgeseli
Karay/Karaim Türkleri

Twitter Widgets

IMG_2080Bülent Pakman kimdir    https://bpakman.wordpress.com/pakman/

 

Pakman video kanalı 1

Pakman video kanalı 2

Pakman video kanalı 3

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s