Pakman’ın anlamı

Soyadımdan dolayı Yahudi kökenli olup olmadığımı  özel mesajla soranlar oluyor.  Reenkarnasyona inandığım için böyle şeyleri yani insanların  ırklarını, kökenlerini dolayısıyla kendiminkini de kesinlikle önemsememiştim ama yine de ilginç bir konu. Gelin şöyle bir bakalım neyin nesi olabilir.

Orta Asya’dan gelip Konya’ya yerleşenler Anadolu’nun en az karışmış toplulukları olarak bilinmektedir. Göçler sonrasında Moğol istilasından başka hiçbir yabancı güç Konya’ya gelmemiştir. Sadece 1861 den itibaren Kırım ve Sibirya Tatarları Konya’da iskan edilmeye başlanmış, Cihanbeyli, Kulu ve civar köylere Güneydoğu Anadolu’dan gelen Kürtler yerleşmiştir.

Şimdiye kadar anneme, babama etnik kökenimizi sormak aklıma gelmemişti. Zira ihtiyaç duymamıştım. Geçenlerde bizim oralardan birine sordum. Konya’nın eski ailelerinden olduğumuzdan, Oğuz-Türkmen asıllı olabilirmişiz.  Bilindiği gibi Türkmen Müslüman olan Oğuzlara verilen ad. Yani Oğuz-Türkmen etnik olarak aynı. Annemin bir tarafı Gilisıralılar. Gilisıra Konya’ya 50 km uzaklıkta eskiden köydü ve o zaman Annemin bir dedesi Hocaydı (bkz: http://www.kilistra.org.tr/web/ ). Annemin bir başka tarafı Hacımahmutlar.  Konya’nın içinde yerleşik Konya’nın köklü ailelerinden. Dedemin biri Konya yakınında bir köyünün ağasıydı.  Yani bir Oğuz-Türkmen aşiretinin lideri. Ağalığın babasından kaldığını bizimkilerin anlattığını hatırlıyorum. Anneannemin konuştuğu dil  Oğuz soyu Azerbaycanlılar tarafından  bugün hala konuşulan dil (Bakınız Konya Sözlüğü). Baba tarafıma Kaşıkçılar denir. Dedem Hüseyin Ruşen Efendi dünyaca meşhur kaşıkçı olup hikayesi sayfalarımda var. Tıklayarak okuyabilirsiniz. Soyadı kanunu çıktığında baba tarafım Kaşıkçı ve Kaşıkçıoğlu  soyadlarını almış. Babam, 25 yaşında ve o yıllarda üniversite mezunu ender insanlardan biri, Ziraat Bankasının ilk müfettişlerinden.  Esnaflığı çağıştıran Kaşıkçıyı (Konya ağzı ile Gaşşıkcı) beğenmemiş, kendine yakıştıramamış ve  “temiz  kimse, temiz adam” anlamına taşıdığına inandığı  Pakman soyadını seçmiş. Ben ona çekmişim, benim kişiliğimde de farklı olmak var. Adımın aslında Bülent Kaşıkçı olması lazımdı. Kaşıkçı soyadlılar kusura bakmasın ama iyi ki olmamış. Rahmetli babam, soyadına uygun çok temizdi, hayatımda bir daha onun kadar temiz birini görmedim.

Nitekim TDK Türk Dil Kurumu Sözlüğüne göre, Pak farsça kökenli “temiz”,  Pakman Farsça-Türkçe kökenli olup “Temiz, dürüst, soylu kimse” anlamına gelmektedir. “

Efendiler, bizim çehremiz her zaman temiz ve pak idi ve daima temiz ve pak kalacaktır.” Atatürk.

Google’da araştırma yaparsanız Dünya’da ve Türkiye’de az da olsa Pakman soyadlılar olduğunu görürsünüz. Benim onların hiçbiriyle akrabalığım yok. Onların kökenlerini bilemem, zaten beni ilgilendirmiyor da. Bizim “Pakman” soyadımız babamla başlamış olup şu anda sadece bende ve evliliğimizden dolayı eşimde var.

Bilindiği gibi Pakistan diye koca bir ülke var. “…istan” Türkçede bir yapım ekidir ve sonuna eklendiği kelimeye o kelimedeki şeyin yaşadığı, bulunduğu yer anlamını verir. Mesela gülistan kelimesi gülün yaşadığı, çok olduğu yer anlamına gelir. Pakistan da temiz insanların yaşadığı, temizliğin çok olduğu yer anlamında. Pratikte öyle mi değil mi o konumuz dışında.

Türkçe’de …man  …men  soneklerinin kullanımı

1)  …man ve …men  ekleri  eklendiği kelimelere “…kimse”, “…adam” anlamını verir. Örneğin tok kimse-adam Tokman, demir adam (ses uyumundan dolayı demirman yerine) Demirmen gibi. Tercüman, çevirmen, dragoman, bunların hepsi bir metni, konuşmayı bir dilden başka bir dile çeviren “kimse” demek.

2) Türkiye Türkçe’sindeki “ben” çoğu Türk lehçelerinde “men” olur. Bu “men”  veya ses uyumuna göre “man” kelime sonuna gelince önündeki kelimeyi insani yapar. Örneğin Özbekçe’de “yahşıman” karşılığı yahşıyım  yani “iyiyim”. Aynı şekilde Özbekçe’de birisi “men Amerikadanman” derse Türkiye Türkçesine bu “Amerikalıyım” olarak çevrilir. Tatarca’da da “Men Tatarman”, “Ben Tatarım” demektir.

3) Bir başka görüşe göre de -men, -man eklendiği sözcüğün anlamını güçlendirme, pekiştirme işlevi görür. Sözcüklere “aşırılık ve abartma” anlamı kattığı da olur. Örneğin toraman, evcimen, gücümen gibi. Pakman da bu görüşe göre “aşırı temiz” oluyor. Ancak kural  her durum için geçerli değil. Mesela  “Göçmen”. Göç de hangi abartma-pekiştirme var? Bal gibi göç eden kimse-adam-insan anlamında. Tercüman-çevirmen de öyle, çeviren kimse, metni-tercümeyi abartan, aşırı çevirme yapan olabilir mi?

4) …man ve …men ekleri tarih ve dil konularında önemli çalışmalar yapmış yazar Amasyalı Hüseyin Hüsameddin’e göre büyüklük ekidir. Mesela Hüseyin Hüsameddin Türkmen’in anlamının  “büyük Türk” olduğunu ifade eder.

5) Sabetayistfob Yalçın Küçük’e göre sonu …man ile biten soyadlarının büyük kısmı dönmedir.  Buna göre Türkiye’nin önemli bir bölümü Yahudi, Yahudi asıllı, Dönme, Sabetayist. Yalçın Küçük’ün yaptığı hata, yukarıdaki 4 gramer kullanımını gözardı edip konuya sadece etnik açıdan bakmasıdır.

Peki yukarıdaki ilk 4 gramer kullanımını 5. etnik ihtimalden nasıl ayıracağız? Gayet kolay. …man ve …men önündeki tanımın Türk kökenli olup olmadığına ya da Türkçe’de anlamı olup olmadığına bakmak yeter. Mesela:

  • Gutman, Borman, Kuzman, Berman...

  • Akman, Kocaman, Karaman, Gökmen, Ataman,

    Soleyman, Berman…

Bunlardan gutman, borman Türkçe değil. Ak, kara, koca, gök, ata tamamen Türkçedir. Soleyman Farsça kökenlidir ancak Latince de var, güneş anlamında. Kuzman soyadına Balkanlarda, Macaristan ve Malta’da bolca rastlanır ama bunlardan biri Arap kavminden ve İslam tarihinde müslüman cihette Uhud Savaşı kahramanlarındandır (bkz: http://asri-saadetten-manzaralar.blogspot.com/2007/08/kuzmann-hikyesi.html).

Soleyman/Süleyman – Solomon, Davut – David, İshak – İzak, İbrahim – Abraham, Yakup – Jakob/Yakob bunlara bakıp Süleyman Demirel, Ahmet Davutoğlu’na ne diyeceğiz? Bir başka örnek: “Berman”. “Ber” Türkçe midir? Pek kimse bilmez ama evet, Berman TDK sözlüğüne göre Türk lehçelerinde “koyunları sıra halinde sağan kimse” anlamındadır ama yabancı kökenli de olabilir. Berman soyadlı dünya kadar yabancı insan var. Ayrıca “Bierman” ve “Biermann” da Berman’ı çağrıştırıyor. Buna göre eski milli futbolcularımızdan Kambur Ahmet lakaplı Ahmet Berman gibi Berman soyadlıları hangi kategoriye koyacağız?

Bir diğer örnek: Berkman. Öztürkçe kelime olan “berk” TDK sözlüğüne göre  sert, sağlam, katı, kuvvetli “Berkman” güçlü, sağlam kişilikli kimse demek. Bergman ise Alman-İsveç orijinli bir soyadı olup “dağ adamı”, “madenci” demektir (Bkz: http://en.wikipedia.org/wiki/Bergmann). Bergmann soyadı İsveç’de Bergman haline gelmiştir. Örnekler; meşhur İsveçli oyun yazarı film yönetmeni İngmar Bergman, İsveç’li film artisti İngrid Bergman. Buna göre Türkiye’de Berkman soyadlı birisi öz be öz Türk kökenli de olabilir, belki Yahudi kökenli de. Kağıt üzerinde bunu anlayamayız.

Almanların soyadlarında böyle bolca “…mann” eki görürsünüz. Hirschmann, Bergmann gibi. Bu …mann soyadlıların arasında başta Amerika olmak üzere başka ülkelere göçmüş Yahudiler de var. Bunlar sonradan  “n” harflerinden birini atmışlar.  Örneğin Lieberman, Haldeman, Hoffman, Weissman olmuşlar.  Amerika’da .. man ekli soyadlarına sahip olanların Aşkenazi kökenli Yahudi olma ihtimali var. Ama yine de hepsi değil. Yoksa bir zamanların ağır siklet dünya şampiyonu zenci Foreman’ı da mı Yahudi sınıfına koyacağız? Demek ki  onlarda da öneklerinin  Almanca kökenli olup olmadığına da bakmak gerekir. Valla olmaz olmaz dememek lazım, Yalçın Küçük bu. Sağı solu belli olmaz Foreman’ı bile Yahudi yapar çıkar.🙂 Yalçın Küçük iyi ki Almanya’da değil yoksa bunlara bakıp Almanya’da doğup, büyümüş, orada yaşamakta olan …man, …mann ekli soyadlı herkesi de Yahudi, dönme, sabetayist yapmış çıkmıştı.

Uçakta Yahudi kaptan Goldberg yardımcısına soruyor:
– Siz Çinliler Pearl Harbour’u bombalamışsınız?
– Pearl Harbour’u bombalayanlar Japonlar, ayrıca ben Çinli değil Koreliyim.
– Koreli, Çinli, Japon ne farkeder?
– Siz Yahudiler de Titanik’i batırmışsınız.
– Titanik’i batıran iceberg.
– Goldberg, iceberg, Rosenberg ne farkeder?

Yalçın Küçük’ün teorisinin kafadan atma olduğuna bir başka örnek. Bilindiği gibi Sabetayist’lerin hepsinin ataları İspanya Engizisyonundan kaçıp Selaniğe yerleşmişlerdir. Hepsi Sefarad’dırlar. Onlardan  -man ekli soyadı alan olmuşsa nedenini Sefarad kökenleri dışında aramak gerekir. Mesela ailesinin Sabetayist olduğunu açıklayan sanayi devi Halil Bezmen’in yaptığı iş bez üzerineydi. Bez öztürkçe bir kelime. Bezmen de “bez yapan, bezci, büyük bezci” anlamında. Şimdi onun soyadında -men soneki var diye bütün -men soneklileri özellikle de Türkmenleri Sabetayist yapıp çıkabilir miyiz?

Sonuçta Yalçın Küçük’ün men-man sonek soyadlı “herkes” ya Yahudi ya da Sabetayist kökenlidir teorisi keenlemyekundur yani yok sayılması gerekir.

Benden bu kadar. İzmir’de işgalci Yunan’a ilk kurşunu atarken şehit edilen Hasan Tahsin’in de dönme olduğunu hatırda tutarak, Küçük’ün Türkiye’de sabetayistlerin, çoğu zaman, isim ve özellikle soyadlarına  -ar, -er ekleri (Türker gibi) koyduğu iddiasını da otursun bir başkası araştırsın.

Bülent Pakman. Şubat 2011. Güncelleme Ocak 2016. Bu yazı “aktif link verilerek” İZİNSİZ alıntılanabilir.

Bülent Pakman’ın video arşivi:

video kanalı 1

video kanalı 2

video kanalı 3

22072010407

 Bülent Pakman kimdir   https://bpakman.wordpress.com/pakman/

Twitter Widgets


 

“İzmir’de Yunana ilk kurşunu atan” Hasan Tahsin

“İzmir’de Yunana ilk kurşunu atan” Hasan Tahsin

“İzmir’de Yunana ilk kurşunu atan” Hasan Tahsin


Pakman’ın anlamı için 38 cevap

  1. K. Cengiz YAPICI dedi ki:

    Hocam, Ben ODTU Mimarlik/1980 mezunuyum. Sitenizi dolayli yoldan ogrenip, ziyaret ettim. Harcadiginiz emek, dunya gorusunuz ve dunyanin bir suru yerini dolasip ta oralari ile ilgili bilgiler vermek, resimlerle tanitmak, okuyup arastirdiginiz kitap ve yazilari yazdiginiz yazilarla paylasmak icin uzun yillarin birikimini paylasmak icin yaratilmis bu site icin sizi tebrik ediyorum. Daldan dala atlayarak harcadigim saatlerime hic uzulmuyorum. Daha sonra tekrar tekrar aynisini yapacagimdan eminim. Elinize ve emeginize saglik.

  2. Boran dedi ki:

    Sitesinizi çok ilginç bir raslantı sonucu 2 saat önce keşfettim. Uykumu böldünüz ve yarın okula nasıl yetişeceğim bilmiyorum. Ancak şundan eminimki 18 yaşında sizi keşfetmem benim için büyük bir onur.

    • bpakman dedi ki:

      Boşverin arada uykusuz kalınabilir🙂 Ben de buranın saatiyle 4 de kalkıp Hido’yla Memo’nun maçlarını seyrettim.

  3. Ayşe dedi ki:

    Ulu Bilge Google’da birşeyler ararken tesadüfen buldum sitenizi, mesaimi burada geçirmemek için kendi kendimi şimdilik cebren ve hile ile uzaklaştırıyorum yazdıklarınızdan ancak mesai sonrası geri döneceğim =)
    Elinize emeğinize sağlık

    • bpakman dedi ki:

      Yine bekleriz🙂 Ayrıca tesadüf diye birşey yoktur.

      • Ayşe dedi ki:

        🙂 tesadüf diye birşey yoktur, herşeyin bir sebebi-amacı vardır, biz farkında olalım veya olmayalım… İlk yorumumla çelişsem de, sizinkine paralel bir cümle oldu, güzel oldu, yakıştı.

      • bpakman dedi ki:

        Evet bu şekilde, aklımızın alamayacağı mükemmellikte bir ilahi/kozmik planlamada tesadüfün yeri olamaz.

  4. Osman Ebrişim dedi ki:

    Sayın Pakman,elinize dilinize saglık.
    Sitenizi Azerbaycan -Bakü araştırmalarım sonucu buldum.Çok beyendim. Kesinlikle takipçiniz olacagım.

  5. dilek ateş dedi ki:

    güzel memleketimiz de gece şu an… bir sürü ıvır zıvır okuduktan sonra şans eseri gördüm blogunuzu.. ne hoş dedim içimden okuyan, araştıran, diline,dinine sahip çıkan biri… içimde kalsın istemedim size de yazdım…hakkınızda hayırlısı olsun inş. iyi geceler …

  6. İrem dedi ki:

    sitenizi tesadüfen buldum. Bakü ile ilgili tüm paylaşımlarınızı okudum neredeyse. bende 4 yıl sonra Bakü yerleşmeyi düşünüyorum ama çok kararsızım bunun için çoğu paylaşımlarınızı okudum ama kararsızım sitenizdeki paylaşımlarınız ve verdiğiniz bilgiler için teşekkür ederim..

    • bpakman dedi ki:

      4 yıl sonra durum nasıl olur bilemem ama oturma izni almak çok zorlaşacak bundan eminim.

  7. Hakan dedi ki:

    Bulent Bey,bende 29 yasinda bir insaat muhendisiyim ve son 7 yildir yurtdisinda calisiyorum…
    Tecrubelerinizi ve bilgi birikimlerinizi paylastiginiz icin cok tesekkurler…

    • bpakman dedi ki:

      Sağolun, sizlerin yoğun ilgisi sayesinde daha iyi şeyler yapmaya çalışıyorum.

  8. Mutlu dedi ki:

    Slm Bülent Bey, Bakü’deki bankalar hakkında bilgi verirmisiniz lütfen..Türk bankası varmı (Ziraat hariç). Ev almak isteyen türkler alabilirmi? Hangi bölgeler okul ve yaşam için daha “uygun”. 1+1 daireler nekadar?…Nakit mi satılıyor? AB pasaportunun avantajları varmı? (şimdilik yeter)

    • bpakman dedi ki:

      Bankalar hakkında bilgim Yapı Kredi’den ibaret. Çok sayıda Türk çalışıyor. Ev almak şimdilik mümkün değil diye biliyorum. 1+1 ler yerine göre ortalama 60 000 manata alınabilir. Yeni ise remonteyi yani içini de yaptırmak gerekebilir. Okula yakınlık okuluna göre olur elbette. Türk pasaportu yeterince avantajlı AB nin avantajını bilmiyorum.

  9. Alper dedi ki:

    Bulent bey,
    Dunya gorusunuz , hayata bakisiniz, zevkleriniz, meseleleri ele alisiniz cok hayranlik uyandirici. Boyle bir yazi dizisini gerceklestirebilecek gazetecileri, muhabirleri vb. tum profesyonellerden dahi bu kadar kaliteli ve tatmin edici yapilanini bulmak zor olacaktir. Tebriklerimi kabul buyurun lutfen.
    8 senedir yurtdisi olmakla beraber 14 senedir bilfiil santiye ve merkez ofislerde muhendislik hayatimi devam ettiriyorum. Goruslerinizin bir cogunu yasadim, gordum, tespit ettim ancak sizin kadar guzel dile getirip yaziya dokebilecegimi sanmiyorum. Emeginiz ve bizimle paylastiklariniz icin tesekkurler.

    Islerinizde basarilar dilerim.

    Alper SAHIN

  10. Alper dedi ki:

    duzletiyorum… sondan bir onceki paragrafta dogur ifade;
    ” ….yasadiklarinin bir kismini ben de yasadim,tecrube ettim…” olacak, “goruslerinizin bir cogunu” yanlis oldu.🙂 Surc-i lisanimi affedin lutfen.
    A. SAHIN

  11. adem4207 dedi ki:

    Bülent bey selamlar…
    Antalya’da ses Işık otomasyon ve güvenlik sistemleri ağırlıklı çalışan bir firmayız.azeybaycan ile ilgili araştırmalarda bulunurken kısmet sizin yazılarınızla tanıştım. Müthiş bir şekilde Faydası oldu. elinize emeğinize sağlık.şahsım,Nisan ayında çalışma konumuzla ilgili bir veya iki haftalık bir ziyaret düşünüyorum.tavsiyede bulunabilirmisiniz.
    Saygılarımla
    Adem Karaçobanoğlu.

  12. kemalettin kalaycıklıoğlu dedi ki:

    selam.üniversite gibi bu site çok güzel emeğinize sağlık

  13. Hayri Gokalemin dedi ki:

    Sayın Pakman,
    Sitenizle Üzeyir Garih’i google’da araştırırken karşılaştım. Öyle şeyler öğrendimki bunları ancak çok fazla mesai harcayarak bulabilirdim. Ama siz bir yazıda öğrenmek istediğim herşeyi yazmışsınız. Hay Allah Sizlerden razı olsun. Bu arada öbür yazı ve sayfalarınıza da göz attım. Muhteşem yazılar, muhteşem araştırmalar yazmış ve yapmışsınız. size gerçekten teşekkür ediyorum. İlk bakışta göz aldatmacası gibi gözüken birşey var, Hatta ilk bakışta ”Acaba bu adam casus mu” diye de düşünmedim değil.🙂 Ama yazılarınızı okudukça sizin gerçek bir Türk ve iyi bir Müslüman olduğunuza kanaat getirdim. Türkiye’ye yapmış olduğunuz araştırmalarınızla bayağı bir katkı sağlamışsınız. Keşke yöneticilerimiz de sizin sayfanızı okusalar ve araştırmalarınızdan yararlansalar. Ama yapamazlar… Çünkü bazı yazılarınızda siz onların hata ve açıklarını halkın önüne sermişsiniz. İşlerine gelmeyebilir. Sizin sitenizin devamlı bir takipçisi olacağımdan emin olabilirsiniz. Tekrar teşekkürler. Çok memnun oldum.

  14. ramazan dedi ki:

    bülent bey acaba sizinle telefonla görüşmem mümkün mü acaba?

  15. BÜLENT bey merhaba ,öncelikle bloğunuz harika bilgilerele dolu ve aboneniz oldum. Elinize yüreğinize sağlık. Linkedin den de size bağlantı daveti gönderdim umarım kabul edersiniz.

    Size zahmet vereceğim biliyorum, Azerbaycan da bir Türkiye merkezli bir firmadan genel müdürlük pozisyonuna teklif aldım.

    Size özelden sormak istediğim bazı sorular için mailinizi alabilirmiyim? Mümkünse çok sevinirim.

    Selam ve saygılarımla

  16. openreel dedi ki:

    Soyadınızda “man” olsa ne olur “men” olsa ne olur?

    Tabii insanlar bu denli kaliteli ve teferruatlı hazırlanmış “yerli” bir blog görmeye alışmadıklarından, soruyorlar, çünki artniyet arar oldular herşeyde…

    Gene de bu vesile ile bizleri bilgilendirdiniz ve bizimle paylaştınız, her zaman yaptığınız gibi…

  17. Osman Kurşun dedi ki:

    Ne güzel insansınız.Geçte olsa sizinle bugün tanıştım sanal sitenizdeki bir çok yazınızı okuyarak.Hemen hemen bütün yazdıklarınıza katılıyorum.Okudukça paylaşmanın zevkine ve mutluluğuna eriştim.Uzun zamandır bu duyguyu unutmuştum.Teşekkürler.Sizin gibi insanların çoğalması dileği ile. Hoşçakalın.Osman KURŞUN

  18. Sevinç dedi ki:

    Bülent Bey,
    Merhaba. Çağımız insanı olmadığımdan dolayı facebook, twitter v.b. sitelerin kullanıcısı değilim ve sizinle irtibat kuramıyorum. Mail adresimden sizinle iletişime geçmemiz mümkün mü acaba🙂

  19. Tarık Sami dedi ki:

    Bülent bey merhabalar,

    Öncelikle kaleminize-klavyenize gani-gani sağlık diledikten sonra emeğinize ayrıca müteşekkirim.
    Yazılarınızın Ortadoğu-Rusya-Azerbeycan ve s bölümlerini ilgiyle okudum, katıldığım yerlerin çoğunlukta olması (%80) hasebiyle fazla yorum yazmayan birisi olarak bu mesajı size göndermeyi bir borç bildim.Sizinle tanışmak isterdim, zira ben de fazla seyahat-çalışma ziyaretleri bol olan birisi olarak birgün yazmaya karar verirsem ilk örnek alacağım blogger-lardan birisi sizlersiniz, nasip ?!
    Yazılarınızın devamını da zamanımın elverdiği kadar takip edeceğim.2010-dan bu yana Suudi Arabistan konulu birşeyler ararken Google imparatorluğunda sitenize rastladım, ama yorum yazmak bugüne nasip oldu.

    Saygılarımla,
    Tarık Sami
    (İstanbul)

  20. cengiz dedi ki:

    selamlar
    bir süredir işsizim cezayirde çalışma imkanım var
    görüşmeler devam ediyor.
    orada yaşam herhalde kentten kente değişir.
    2000 usd ile nasıi bir hayatım olur?
    genel hatlarıyla sadece cevaop verirseniz sevinirim

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s