Halep

Halep

Büyülü bir kent Halep

Halep

İSTANBUL’dan THY ile Suriye’nin ikinci büyük kenti 3.5 milyon nüfuslu Halep’e inildiğinde TSİ 01.00 idi. (Yeşilköy’den her gün 23.20’de uçak var.) Havaalanında sigara içilebiliyordu ve yerler izmarit doluydu.

Otel lobilerinde ve lokantalarda sigara yasağı yok. Daha ilk başta Türkiye’nin kıymetini anlıyorsunuz. Osmanlı’nın 300 yıllık hâkimiyeti altında kalan Halep’in bütün konutları taş; Antakya yakınlarındaki ocaklardan çıkarılırmış; beyaz, sarı ve gül renginde… 19. yy’den beri mimari yapı titizlikle uygulanıyormuş. İstanbul’daki imar rezaleti aklınıza gelince üzülüyorsunuz.

Halep Şam Yolu

Eski Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer döneminde başladı Suriye ile sıcak ilişkiler. Başbakan Erdoğan’ın çıkışları da Suriye’de Türkiye’ye eski dostluğu geliştiren etkenlerden biri olmuş… Türk dizilerini de unutmayın. Hafız Esad’ın oğlu olan Beşar Esad’ın ‘açılımı’ vatandaşlar arasında olumlu karşılanıyor. Eskisi gibi ‘baskı’ yok denilebilir. Eski hurda araçların yerini ithal otomobiller almış. Trafik çok kötü. Otomobil piyasasına İranlılar hâkim; iki markasının montaj üretimi yapılıyor.

Cami ve Kilise

Her din ve ırkın yaşadığı bu coğrafyada Osmanlı’nın onlarca külliye ve camisinin onarım beklediğini de söyleyelim. Halep valilerinden Hüsrev Paşa adına yapılan cami, Mimar Sinan’ın ilk eseri olarak kabul ediliyor. Karşısında heybetli Halep Kalesi’nden izlenen bütün Halep bir tablo güzelliğinde.

Her din ve ırk gelmiş geçmiş buradan… Ticaret hayatı canlı; küçük sanayisi de var. Açık bir pazar görünümünde. Nüfusun % 80’i Müslüman… Geriye kalan % 20’yi de Hıristiyanlar, Süryaniler, Ermeniler ve Keldaniler oluşturuyor. Her köşe başında çoğunlukla cami olmak üzere her dinin mabetleri ile karşılaşılıyor; Havra da var tabii.

Kaleden görünüş

Halep’ten Gaziantep veya Antakya’ya gümrükler dahil iki saat içinde geçiş yapabiliyorsunuz. Halep’in 8 kapısından birinin adı da Gaziantep Caddesi.

Suriye ile iş yaparken sabırlı olmak gerekiyor

* Halep 1919/46 arasında Fransızların işgali altında kalmış. Bu kültürün egemenliği yine sürüyor.

Eski şehir

* Suriye’de idam sürüyor. Bundan bir süre önce 8 yaşındaki bir çocuğa tecavüz eden birisi Halep’in Saat Meydanı’nda idam edilmiş.

Çarşı (Suk)

* Suriye’de cuma ve cumartesi günleri tatil. Tatili çok bir ülke; Ramazan, Kurban, Noel, Paskalya tatillerinde de bütün ülke tatil yapıyor.

* Akşam yemeği 22.00’den sonra yeniyor. Birkaç 5 yıldızlı oteldeki barlar dışında gece yaşamı pek yok.

Kahve satıcısı

* Okullar, üniversiteler ve sağlık hizmetleri bedava… 2002’den sonra özel üniversite ve okullar açılmış. Her aileye yakacak olarak kullanmak için yılda 1000 litre bedava mazot veriliyor. Bunun dışında bir evi ve otomobili olan ‘yoksullara’ da yılda 250 bin dolar ‘yardım’ yapılıyor. Ortalama ücret 200 dolar civarında.

Halab Kalası

* Geçen yıl litresi 7 Suriye Lirası olan petrol 20 Suriye Lirası’na çıkmış… Amerika’nın ambargosu, % 30’lar oranında sürüyor.

* Tek erkek çocuklu ailelerin çocukları askere alınmıyor.

Umayad Camii

* Geleneksel çarşısı Kapalıçarşı sokaklarının uzunluğu 7.5 km tutuyor. Her türlü giyim eşyası, şal-atkı, takı, kına kabı, sabun ve baharat satan dükkânlar ağırlıklı.

Tatlıcı

* Suriye’nin her şeyi Fırat’a bağlı. Zeytin üretiminde dünyada İtalya’dan sonra ikinci sırada yer alıyor; pamuğu da çok kaliteli. Ticaret ağırlıklı olarak Hıristiyanların; son yıllarda Arap sermayesi öne çıkmış.

Suk

* Türkiye açısından bakılırsa ne kadar ikili temas yapılırsa yapılsın, Suriye ile sabırla iş yapmak gerekiyor. Ortadoğu sermayesi varken, her şeyin zaman içinde gelişebileceği belirtiliyor.

* Birçok şirket ve bayi toplantıları vize kalktığı için Halep üzerinden Antakya ve Gaziantep’te yapılmaya başlanmış. ETİ grubunun, Antakya’da Eti Çocuk Tiyatrosu’nun gösterisinin de ilk durağı Halep’ti… Bu etkinlikleri valiler de izlerse çocuklarımız çok şey kazanır. Kaldığımız 16 saat içinde Halep’e doyamadık. Tercümanlığımızı Ermeni kökenli Mihran yaptı. Türkiye’yi seviyor ama “Soykırımı unutamayız, ben de çocuklarıma anlatıyorum” demeyi de ihmal etmiyor.

Umayad Camii Avlusu

YAZI METNİ: Büyülü bir kent Halep. Hürriyet 17 Ocak 2010  http://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/13499275.asp?yazarid=42

Resimler eklenmiştir. Bülent Pakman Ocak 2010.

Suk

Mihmandar Camii

Lübnan Birası

 

Sheraton

Osmanlı Tuğrası

Kuyumcu

Kapalı Çarşı

Kale Hamamı

Eski Şehirden Görüntü

Baharatçı

Antakya Kapısı

Umayad Camii Meydanı

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s