Avrupa’ya tarım Anadolu ve Yakın Doğu’dan gitti

Avustralya’nın Adelaide Üniversitesi tarafından yapılan bir araştırma, Avrupa’da yarım asırdan fazladır geçerli olan bir inancı yıktı. Araştırmaya göre, Avrupa’ya tarımı Yakın Doğu ve Anadolu’dan gelen toplumlar öğretti. Dahası, sanıldığının aksine Avrupa’daki avcı-toplayıcı toplumların göçmenler tarafından yok edilmediği, aksine kaynaştıkları ortaya çıktı.

ORTAK ATALAR

12106401

Neolitik dönemden kalma bir ev, İskoçya

Avrupa’daki çiftçiliğin, Erken Neolitik devirde başladığı biliniyordu. Bilim insanları, Almanya’nın Sachsen-Anhalt bölgesinde bulunan Derenburg kasabasındaki mezarlıktan çıkarılan 22 çiftçinin kalıntılarından alınan örneklere, en modern tekniklerle DNA analizi uyguladı.

Avustralya’daki Adelaide Üniversitesi’nden Wolfgang Haak’ın başında bulunduğu uluslararası araştırma ekibinin yürüttüğü çalışmada, Haak ve ekibi, Almanya’daki antik bir mezarlıktan çıkartılan, 8 bin yıllık kalıntılara DNA analizi uyguladı. DNA parçaları, bugün Avrasya’da yaşayan insanlarınkiyle karşılaştırıldı. 8 bin yıl önce ölen çiftçilerle, farklı bölgelerde yaşayan insanların DNA’ların benzeştiğini, ortak atalara sahip olduklarını anladı.

Elde edilen bulgular, modern toplumlardaki nüfusların DNA’larıyla karşılaştırıldı ve çiftçilerin genetik kodlarının Türkiye ve Irak’ta yaşayan insanlarınkine benzerlik gösterdiği anlaşıldı. Çalışmanın sonuçları, PloS Biology dergisinde yayımlandı.

Bugüne dek, bilim insanları çiftçiliğin Avrupa’da öğrenilerek yayıldığını düşünüyordu. Bu teoriye göre, Yakın Doğu’daki antik çiftçilere yakın bölgelerde yaşayan Avrupalı avcı-toplayıcı topluluklar, öğrendikleri daha yerleşik ve tarımsal hayat biçimini kuzey bölgelerine yaymaya başladı. Ancak Haak ve ekibinin açıkladıkları araştırma sonuçları, bu teorinin tersini savunuyor. Haak, “Avrupa’daki ilk çiftçilerin genetik yapılarının, bölgede yaşamış olan Taş Devri’ndeki avcı-toplayıcılara kıyasla, Yakın Doğu ve Anadolu toplumlarına çok daha fazla benzediğini gördük” dedi.

Yayımlanan çalışmanın yardımcı editörü Alan Cooper, Haak’ın verdiği bilgileri doğruladı: “Yeni bulgu, Avrupa’daki çiftçi toplumlarının o bölgede yaşamış avcı-toplayıcı toplumlardan geldiği inancını tersine çeviriyor. Bu toplumların çiftçiliği zaman içinde öğrendikleri veya işgalcilerden gördüklerine inanılıyordu.”

Estonya’daki Tartu Üniversitesi’nden Richard Villems, sonuçların heyecan verici olduğunu ve yeni çalışmaların daha önemli sonuçlar verebileceğini belirtti: “Yakın zamanda 8-10 bin yıllık insan kalıntılarından alınan örnekleri modern toplumlarla karşılaştırırsak, çok daha mükemmel sonuçlar alacağımıza inanıyorum” dedi.

İşgalciler öldürmedi

Analizler aynı zamanda, Avrupa’da avcı-toplayıcı toplulukların, Yakın Doğu’dan gelen toplumların “işgali” nedeniyle ölmediklerini ortaya çıkardı. Tersine, Avrupalı ve Yakın Doğu toplumları kaynaştı ve bir “karışık” nesil oluştu.

DNA analizleriyle insanların tarihte izledikleri göç yollarını araştıran Genographic Project direktörü Spencer Wells, BBC’ye yaptığı açıklamada çiftçilerin, tarımın yaklaşık 11 bin yıl önce başladığı Yakın Doğu ve Anadolu üzerinden, Güney Doğu ve Orta Avrupa’ya göç ettiğini belirtti.

Göçmenler, muhtemelen iklim değişikliği nedeniyle, kuzeye hareket etmeye devam etti ve göç yolu üzerindeki toplumlarlada kaynaştı. Wells, bu bilgilerin, Avrupa’da yarım asırdan beri devam eden ‘tarımın nasıl başladığı’ tartışmaları adına oldukça önemli olduğunu ifade etti.

Avrupa’nın İlk Çiftçilerinin Kökeni Anadolu’ya Dayanıyor

Mezopotamya’da ortaya çıkan tarımın, Anadolu üzerinden Avrupa’ya yayıldığına dair yeni kanıtlar bulundu.

Kumtepe’nin Neolitik dönem kemik kalıntıları üzerine yapılan incelemeler, DNA örneklerinin çoğunun kaybolmuş olmasına rağmen, Avrupa’nın ilk tarımcıları ile Çanakkale’deki Kumtepe sakinleri arasındaki bağlantıyı ortaya koymakta.

Kumtepe’de yapılan Arkeogenetik araştırmalar, Avrupa’nın ilk tarımcılarının Anadolu kökenlerine dair kanıtlar sunuyor.

Stockholm Üniversitesi Arkeoloji Araştırma Merkezi Doktora öğrencisi Ayça Omrak’ın Kumtepe’de bulunan insan kemikleri DNA’ları üzerine yapmış olduğu karşılaştırmalı araştırmalar, Avrupa’nın ilk tarımcılarının Anadolu kökenli olduklarını gösterdi. Omrak, araştırmalardaki bir başka önemli konunun ise olasılıkla Kumtepe’nin bu sakinlerinin Troia halkının öncüleri olduğunu belirtti.

Ayça Omrak ile Kumtepe çalışmalarını yürüten osteoarkeoloji profesörü  Jan Storå ise, Anadolu’nun Avrupa’nın kültür tarihindeki öneminin yadsınamaz olduğunu belirtiyor. Ayrıca Storå bu bağlamda çalışmaların arttırılması gerektiğini söylüyor.

Storå, “Bu bölgeden gelen materyaller üzerinde çalışma yapmak çok kolay değil, çünkü sıcak bir bölge ve DNA’lar bu sebeple genellikle bozulmuş oluyor. Ancak avcı toplayıcıların tarımcı topluluklara nasıl dönüştüğünü anlamak için daha fazla materyale ihtiyaç var “ dedi.

Arkeogenetik araştırmalarının başındaki isim olan Anders Götherstörm ise, “Aldığımız sonuçlar Avrupa Prehistoryası için Anadolu’nun önemi ortaya koymakta. Ancak tarıma geçiş sürecinin tam olarak anlayabilmek için biraz daha derine inmemiz gerekiyor. Levant bu konuda önemli bir bölge” diyor.

Stockholm Arkeogenetik Grubu, Anadolu ve İran’da çalışmalar yürütmekte.

Avrupalılara benzemiyoruz

Bazı İtalyanlar ve istisnalar dışında genelde Anadolu Türkleri neden Avrupalılara benzemez? Batı Avrupa nüfusunun %70’i R1b olmasına rağmen oldukça farklı dış görünüşlere sahiptir. Bunun nedeni, atlı arabalarla ve süvari birlikleriyle düşmanlarına üstünlük sağlayan savaşçıların kendilerinden çok daha kalabalık toplumları yenerek bölge halkına üstünlük kurmalarıdır. Çok eşliliğin yaşandığı eski çağlarda galip gelen taraf savaş esiri cariyeler de edindiği için, bir erkeğin nesli pek çok kadından devam etmiştir. Bu sebeple, Türklerin oradaki genetik soyları R1b grubundan olmalarına rağmen, anne tarafına ait genlerin baskın çıkmasından dolayı gittikçe farklı dış görünüşlere sahip olmuşlar.

Çinlilerin kökenleri

Yeşil gözlü Cai Junnian

Bilim insanları, Çin’in ücra köşelerindeki köylerde yaşayan insanlara uyguladıkları DNA testinde, çok şaşırtıcı sonuçlar elde etti. Elde edilen DNA’lar, köylülerin üçte ikisinin Kafkasya kökenli olduğunu ortaya koydu. Bu bulguyu destekleyen teori ise Roma İmparatorluğu’nun binlerce yıl önce ‘kaybolan’ ordusu.

DNA testinin sonuçları, Çin’in kuzey batısında bulunan Gobi Çölü’nün kenarında bulunan Liqian köyünde yaşayan Çinlilerin yüzde 56’sının Kafkasya kökenli olduğunu ortaya koydu. Köylülerin birçoğu mavi veya yeşil gözlü; uzun burunlu ve hatta sarı saçlara sahip. Bu özellikleri, köyün Avrupa köklerine sahip olduğu söylentilerini güçlendiriyor.

Köyde yaşayan Cai Junnian adlı adama, yakınları ona “Romalı Cai” lakabını takmış. Bunun nedeni, birçok kişinin onun kayıp Roma lejyonunun soyundan geldiğine inanması. Arkeologlar, DNA sonuçlarının ardından antik İpek Yolu boyunca uzanan bölgede kazılar yaparak, efsanevi orduya ait kale veya diğer yapılar aramayı planlıyor.

China Daily gazetesine konuşan Lanzhou Üniversitesi’nden Yuan Honggeng, “Kazılarda elde edeceğimiz kanıtlarla Çinlilerin Romalılarla olan bağını ortaya çıkarmak istiyoruz” dedi.

Romalılar ne zaman geldi?

Genetik testler, bir Roma lejyonunun bölgede çok büyük bir savaş girdiğine yönelik inanışı güçlendirdi. Bu teoriye göre, M.Ö. 53 senesinde Marcus Crassus’un komuta ettiği Roma ordusu, imparatorluğun doğu topraklarına ilerlemesine son vermek isteyen çok daha büyük bir Parthia ordusuyla çarpıştı.

Binlerce Romalının öldüğü savaşta, Crassus’un kafası uçuruldu. Ancak inanışa göre, büyük hezimetten kurtulmayı başaran lejyonerler, düşmanın gözünden kaybolmak için doğuya kaçtı. Bu askerlerin M.Ö. 36’da Hun ve Çin ordularında paralı asker olarak savaştığı düşünülüyor. Çinli tarihçiler, bu savaşta askerlerin, Romalıların “phalanx düzenine” benzeyen, “balık pulu düzeni” kullandığını yazıyor.

Romalı askerlerin nihayetinde askerlik görevini bıraktığı ve Çin’in batısındaki steplere yerleştiklerine inanılıyor.

Gerçek olabilir mi?

Romalı lejyonerlere dair teori, ilk olarak 1950’li yıllarda Oxford Üniversitesi’nde Çin tarihi profesörü olan Homer Dubs tarafından ortaya atıldı. Roma İmparatorluğu, en geniş topraklarına Hun İmparatorluğu’nun çöküşüne rastlayan M.S. 2’nci yüzyılda, İmparator Trajan döneminde ulaştı.

Birçok tarihçi, iki imparatorluğun İpek Yolu üzerinden yapılan ticaret dolayısıyla bir temas kurduğunu düşünüyor. Tüccarların, Roma’dan gelen malları cam eşyalarla değiş tokuş ettikleri biliniyor.

Ancak bazı uzmanlar Romalı oldukları düşünülen askerlerin, Orta Asya’da çapulculuk yapan Hun ordularının askerleri olduğunu ve Kafkasya kökenli olduğunu düşünüyor.

Sienna Üniversitesi’nden Maurizio Bettini, Roma’nın kayıp ordusu teorisini “peri masalı” diyerek görmezden geldi. La Repubblica gazetesine konuşan Bettini, “Bu teoriyi savunmak için, Romalı lejyonerlerin her zaman üstünde bulunan silah veya para bulmaları lazım. Kanıt olmadan, kayıp ordu teorisi sadece bir efsane” dedi.

Kaynaklar:

DNA reveals origins of first European farmers. Dr Wolfgang Haak. The University of Adelaide. Australia. 10 November 2010. https://www.adelaide.edu.au/news/news42161.html

Study tracks gene changes during the introduction of farming in Europe. Phys org. November 23, 2015. http://phys.org/news/2015-11-tracks-gene-introduction-farming-europe.html

First European Farmers Came From Turkey, New Study Shows. Samantha Mathewson. Nature World News. Jan 06, 2016. http://www.natureworldnews.com/articles/19174/20160106/first-european-farmers-came-turkey-new-study-shows.htm

Avrupa’ya tarım Anadolu ve Yakın Doğu’dan gitti. Hürriyet Planet. 29 Kasım 2010 http://www.hurriyet.com.tr/planet/16384284.asp

Avrupa’nın İlk Çiftçilerinin Kökeni Anadolu’ya Dayanıyor.  http://arkeofili.com/?p=10346

Bülent Pakman. Şubat 2011. Son güncelleme Mart 2016. İzin alınmadan ve aktif link verilmeden alıntılanamaz.

Konuyla ilgili yazılarımız:

Twitter Widgets

kara 2Bülent Pakman kimdir: https://bpakman.wordpress.com/pakman/

 

Avrupa’ya tarım Anadolu ve Yakın Doğu’dan gitti için 2 cevap

  1. Geri bildirim: İrlandalılar Türk çiftçilerin soyundan geliyor | Pakman World

  2. Geri bildirim: Etrüskler Türk müydü? | Pakman World

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s