Kafkasya Türkleri

Kafkasya, Karadeniz ve Hazar arasında uzanan Kafkas Dağlarının kuzeyinde yer alan Abhazya, Adigey, Kabardey-Balkar, Karaçay-Malkar, Osetya, Çeçenistan, İnguşetya, Alaniya, Stavropol bölgelerinden  oluşan Kuzey Kafkasya ile Kafkas Dağlarının güneyinde yer alan Gürcistan, Ermenistan ve Azerbaycan ülkelerini içine alan Güney Kafkasya’dan oluşur. Ancak Kafkasya denilince daha çok, her biri farklı diller konuşmakla birlikte “Kafkas Kültür Alanı” denilen ortak bir Kafkas kültürü etrafında birleşen Kafkasya halklarının yaşadıkları Kafkas Dağlarının kuzeyinde yer alan etnik ve sosyo-kültürel coğrafya akla gelmektedir.516px-Ethnic_Groups_In_Caucasus_Region_2009

Kuzey Kafkas halklarının konuştukları dillere göre sınıflandırılması:

I- Kafkas Dilleri:
1- Abhaz-Adige Dilleri (Batı Kafkaslar’da)
Abhaz, Abaza, Şapsığ, Bjeduğ, Jane, Besleney, Abzeh, Hatkoy, Temirgoy (Kemirguey), Natuhay, Kabardey halkları tarafından konuşulur.
2- Çeçen-Lezgi Dilleri (Doğu Kafkaslar’da)
Çeçen-İnguş, Lezgi, Avar, Lak, Dargı, Tabasaran, Rutul, Tsahur, Agul halkları tarafından konuşulur.
II- Türk Dilleri:
1- Karaçay-Malkar (Orta Kafkaslar’da)
2- Kumuk (Dağıstan’da)
III- İran Dilleri:
1- Oset (Orta Kafkaslar’da)
2- Tat (Dağıstan’da)

Kuzey Kafkasya Türkleri

Karaçaylılar, Malkarlılar, Balkarlar

Karaçaylılar ve Malkarlılar aynı dil, kültür ve tarihi paylaşan Türk boylarının yaşadığı iki coğrafî bölgenin adlarıdır. Balkar adı Bashan, Çegem, Holam, Bızıngı ve Malkar vadilerinde yaşayan dağlıları tek bir isim altında toplamak isteyen Sovyet yönetimi tarafından uydurulmuş sunî bir etnik isim ve millet adıdır. Daha geniş bilgiler ayrı yazılarımızda ayrıntılı olarak anlatılmaktadır. Karaçay – Malkar Türkleri    Kabardey-Balkar Cumhuriyeti.

Kumuklar
Kıpçak kökenli bir toplum olan Kumuklar, 10. yüzyılda bölgeye gelip yerleşmişlerdir. Kumukların Kafkasya Hunlarının ve Hazarların torunları ve mirasçısı oldukları kabul görmektedir. Dağıstan’ın Hasavyurt, Babayurt, Kızılyurt, Karabudahkent, Kayakent, Kaytak kasaba ve bölgelerinde, Çeçenistan’ın Gudermes ilçesi ile Kuzey Osetya’nın Mozdok ilçelerinde yaşamaktadırlar. Büyük bir çoğunluğu Mahaçkala, Buynaks, İzberbaş, Kaspiysk, Kızlar gibi Dağıstan şehirlerinde yerleşmişlerdir. Mahaçkala aynı zamanda Kumukların tarihî merkezidir. Kumuk Türkçesi Karaçay-Malkar, Karaim ve Kırım Türkçeleriyle birlikte Türk lehçelerinin kuzeybatı Kıpçak grubuna dahildir. Kıpçak grubuna dahil olmakla birlikte Kumukçada Oğuz Türkçesinin özellikleri de önemli ölçüde görülmektedir. Daha geniş bilgileri OKUMAK İÇİN LÜTFEN TIKLAYIN.

Nogaylar
Nogaylar İtil-Ural Tatarları gibi asırlarca Kıpçak Bozkırlarının aslî unsuru olmuşlardı. 1859’da başlayan göç dalgasıyla Ruslardan kaçarak Kuzey Kafkasya’ya yerleştiler.  Dilleri Türk lehçelerinin Kıpçak grubunun Kıpçak-Nogay alt grubuna dahil bir Türk lehçesidir. Dağıstan’ın kuzeyini kaplayan ve Nogay Bozkırı olarak adlandırılan kurak arazide yaşamakta ve hayvancılıkla uğraşmaktadırlar. Ayrıca Stavropol eyaletinin Neftkumskiy rayonunda, Çeçenistan’da, Karaçay-Çerkes Cumhuriyeti sınırları içinde de yaşamaktalar. Daha geniş bilgileri OKUMAK İÇİN LÜTFEN TIKLAYIN.

Stavropol ve Atal Türkmenleri
Rusya Federasyonuna bağlı vilayet olan Stavropol Krayında bulunan Hazar ötesi Türkmen kökenli Türkler. Ayrı bir yazımızda ayrıntılı anlatılmaktadır. OKUMAK İÇİN LÜTFEN TIKLAYIN

Ahıska Türkleri
Asıl vatanları Kafkas Ötesi olan  Ahıska Türklerinin 12 bin kadarı Kuzey Kafkasya’nın Krasnodar bölgesinde (Adıgey) yaşamaktadır. Ayrıca İnguşetya, Kuzey Osetya, Azerbaycan’da da yaşayanlar var. Ahıska Türkleri ayrı bir yazımızda ayrıntılı anlatılmaktadır. OKUMAK İÇİN LÜTFEN TIKLAYIN

Avarlar
Çoğunluğu Dağıstan’da yaşayan ve Sünni Müslüman olan Kafkasya Avarları konuştukları dil açısından Türk olarak kabul edilmeseler de Hunlarla ve 6. yüzyılın 2. yarısında Kafkaslara gelen Avarlar ile bağlantıları olduğu varsayılmaktadır. Kafkasya Avarlarının bir kısmı 150-200 yıl önce Dağıstan’dan Türkiye’ye zorunlu tehcir ettirilmişlerdir. Dağıstan ayrı bir yazımızda ayrıntılı anlatılmaktadır. OKUMAK İÇİN LÜTFEN TIKLAYIN

Kafkas Ötesi Türkler

Kafkas Ötesi olarak nitelendirilen Güney Kafkasya’da yaşayanlar  Kafkas kültürüyle birçok ortak yönlere sahip olmalarına rağmen tam olarak Kafkasya Kültür Alanı’yla entegre edilmezler. Günümüzde Azerbaycan Cumhuriyetinde yaşayan 8.1 milyon Kuzey Azerbaycan Türkü ve yaklaşık 38 bin Ahıska Türkü, Gürcistan’da yaşayan 400 bin Azerbaycan Türkü, sayıları 100 bini bulduğu tahmin edilen Tatarlar ve diğer Türk toplulukları, Borçalı’da yaşayan 6 300 kadar Karapapak/Terekeme Türkü Kafkas Ötesi Türkler gruplandırmasına girmektedirler.

Bülent Pakman. Kasım 2014. İzin alınmadan ve aktif link verilmeden alıntılanamaz.

Twitter Widgets Facebook Widgets

IMG_2080Bülent Pakman kimdir    https://bpakman.wordpress.com


Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s