Kur’an’da namaz kılmamanın yaptırımı var mı?

Din meselesinde namaz zurnanın son deliğidir. Onu ilk delik yapanlar İslam’a kötülük ettiler.

Bunu diyen Türk, İslâm felsefesi profesörü, teolog, Türkiye’nin ve Dünya’nın yaşayan en büyük kelamcı profesörlerinden, hayatı boyunca hiçbir namazını kazaya bile bırakmadan kılmış, ilahiyatçı hocaların hocası Prof. Hüseyin Atay. Böyle demesinin sebebi Kur’an’ın emrettiği temel ibadetin namaz değil okumak olmasıdır.

Gördün mü o, dini yalan sayanı?  İşte odur yetimi itip kakan. Yoksulu doyurmayı özendirmez o. Vay haline o namaz kılanların ki. Namazlarından gaflet içindedir onlar! Riyaya sapanlardır onlar/gösteriş yaparlar. Ve onlar, kamu hakkına/yardıma/zekâta/iyiliğe engel olurlar.Maun Suresi

Yani din ne amaçla ne diyor bileceksin, dini inkar etmeyeceksin, yetim hakkı yemeyeceksin, yoksulu doyurmayı özendireceksin, yardım, zekât, iyilik için kullanılması gereken devlet malını talan etmeyeceksin. Bunların tersini yapıp namaz kılanların bir de namazı riya (iki yüzlülük) içinde gösteriş için kılanların halleri harap olacaktır. Böyle diyor Maun suresi.

Kur’an’da Maun suresinde hem namaz kılıp hem de namazın ruhuna aykırı hareket edenlere karşı böyle ağır hüküm varken hiçbir yerinde namaz kılmayanlara karşı müeyyide (yaptırım), azap (ceza) çekeceklerine dair hüküm yoktur. Nitekim Hz. Ali “Namazı gücünüz yettiği kadar kılın. Şu bir gerçek ki Allah namaz için kimseye azap etmeyecektir.” (İbn Hemmâm, El-Musannef, 3/78) diyerek bunu kesin şekilde doğrulamıştır

Kur’an baskı aracı değildir, öğüt verir. Konumuzla ilgili Kur’an’da verilen hükümler:

  • İnsanları Allah ile aldatıp  aynı zamanda iki yüzlülükle namaz kılanlar:

    Onların halleri perişan olacaktır. Onlar namaz kılmasa cezaları katlanmayacak. Onlar namazın adını lekeliyorlar.

  • İnsanları Allah ile aldatıp namaz kılmayanlar:

    Onların cezası insanı Allah ile aldatıp namaz kılmayanlardan daha az olacaktır. Onlarda hiç olmazsa riya yok.

  • İnsanları Allah ile aldatmayan ve namazını da kılan:

    Onların mükafatını Allah elbette verecektir. Ne kadar, ne verecektir onu bilemeyiz. Bu her bir kişinin amellerine bağlı olarak tamamen Allah’ın takdirine kalmıştır.

  • İnsanları Allah ile aldatmayan, dini, namazı inkar etmeyen ama namaz da kılmayanlar:

    Bunun müeyyidesi Kur’an’da yok. Ancak cezanın olmaması savsaklama gerekçesi olmamalıdır. Namaz Kur’an’da emredilmiştir. Bu emri savsaklayanların Allah tarafından hesaba çekilecekleri, onlara azap olup olmayacağı Allah’ın bileceği bir şeydir.

Buna itirazlar var, bu itirazları teker teker ele alalım:

  1. “Meryem suresi 59. ayette namazla ilgili bir hüküm var”

Ama arkalarından öyle bir nesil geldi ki; namazı yitirdiler, şehvetlere uydular. Bunlar, azgınlıklarının cezasını bulacaklardır.” Meryem 59

Meryem Suresinde, 59. ayetten evvel Hz. İsa’dan başlayarak İslam’dan önceki Peygamberlere gönderme yapılmıştır:

Kitap’ta İbrahim’i de an! O, özü-sözü doğru bir peygamberdi. Kitap’ta Musa’yı da an. Çünkü o, içtenlik ve dürüstlüğe erdirilmişti ve o bir resul, bir peygamberdi. Rahmetimizden ona kardeşi Harun’u bir peygamber olarak armağan ettik. Kitap’ta İsmail’i de an! Çünkü o, vaadinde sadıktı; bir resuldü, bir peygamberdi. Kitap’ta İdris’i de an! Çünkü o, özü-sözü tam uyuşan bir kişiydi, bir peygamberdi. İşte bunlar, Allah’ın kendilerine nimet lütfettiği peygamberlerdendir: Adem’in soyundan, Nuh’la birlikte taşıdıklarımızdan, İbrahim ve İsrail’in soyundan, kılavuzluk edip seçtiğimiz kimselerden. Kendilerine Rahman’ın ayetleri okunduğunda, ağlayarak secdelere kapanırlardı.Meryem 41, 51, 53, 54, 56, 58)

Sonra da  59. ayette Hz. Muhammed’den önceki kavimlerin, kendilerine gönderilen peygamberlerden sonra ibadeti bıraktıkları, doğru yoldan saptıkları anlatılmakta. Namaz Farsça kökenlidir. Bu nedenle Kur’an’da “namaz” kelimesi geçmez.  Yukarıdaki  ayette namaz “salâte” olarak geçmektedir. Burada kastedilen topluluklar İslam ümmeti değildir, İslam ümmetinden öncekilerdir, söz konusu namaz da İslam ümmetinin namazı değildir. Onların azgınlıkları için cezalandırıldığı anlatılmıştır. Yani Kur’an’da onlar için müeyyide vardır, ancak bu yaptırım münhasıran ibadet etmedikleri için değil genel azgınlıklarının cezasıdır.

Maun suresinde “musallîne” olarak geçen namaz ise İslam ümmetinin kıldığı namazdır.

  1. “Müdessir suresi 41-43. ayetlerde namazla ilgili bir hüküm var”

Suçlular hakkında: Sizi Sekar’a sürükleyen nedir? Cevap verdiler: Namaz kılıp dua edenlerden değildik.” Müdessir 41-43

Evet burada namaz adı geçiyor ama surenin devamı ayetlerine de bakmak gerekir sadece birine değil, birini cımbızla çekip alamayız.

Bahçelerdedirler. Birbirlerine soruyorlar, Suçlular hakkında: “Sizi yakıcı ateşe sürükleyen nedir?” diye sorarlar. Cevap verdiler:
Namaz kılıp dua edenlerden değildik.
Yoksulu yedirip doyurmuyorduk.
Boş lakırdılara dalanlarla dalar giderdik.
Din gününü yalanlıyorduk.
Nihayet, tartışılmaz ve karşı çıkılmaz bilgi önümüze dikildi.
Artık yarar sağlamaz onlara şefaatçilerin şefaati. Ne oluyor onlara da öğüt verip düşündüren şeyden yüz çeviriyorlar? Sağa-sola kaçışan yaban eşekleri gibidirler. Arslandan ürkmüşlerdir. İçlerinden her kişi de istiyor ki, kendisine açılıp saçılmış sayfalar verilsin. Hayır, öyle şey olmaz! Doğrusu şu ki ahiretten korkmuyorlar. Hayır, iş, sandıkları gibi değil! O bir öğüt verici/bir düşündürücüdür. Dileyen düşünür onu, öğüt alır. Ve onlar, Allah’ın dilediği dışında, öğüt alamazlar.Müdessir 40-55

Buradaki suç sadece namaz kılmamak değil. Suçları bini aşmış, yardım yapmamışlar, dedikoduya sapmışlar, ama en önemlisi din gününü yani ahireti inkar etmişler. Bu da dini inkar etmek demek. Dini inkar eden zaten namaz kılar mı? Kılmaz. Bu ayetlerin sadece namaz kılmama ile ilgisi yok. Dinini inkar edendir ateşe sürüklenen bu anlatılıyor.

  1. Böyle bir ayet var: “Ailene namazı emret, kendin de ona sabırla devam et!” Taha 132.

    Namaza devam edilmezse ne olur, ayette müeyyide konu edilmiş mi? 

  2. Şunu da söyle: “Allah’a ve resule itaat edin.” Eğer yüz çevirirlerse, Allah küfre sapanları sevmez.” Ali İmran 100. Bu ayete göre namaz kılmayınca Allah’a itaat edilmemiş oluyor.

Ayette konu Allah ve Resulünden yüz çevirme hali. Allah ve Resulünden yüz çeviren zaten namaz kılar mı?  Ama diyelim ki namaz kılmış, o namaz onu kurtaracak mı? Maun suresine göre daha da beter olacak.

  1. Başka bir ayet: “İsrailoğulları’ndan şöyle bir söz de almıştık: Allah’tan başkasına ibadet etmeyin, anne-babaya, akrabaya, yetimlere, yoksullara iyilik ve güzellikle davranın. İnsanlara güzeli ve güzelliği söyleyin. Namazı kılın, zekâtı verin. Bütün bunlardan sonra siz, pek azınız müstesna, sırt çevirdiniz. Hâlâ da yüz çevirip duruyorsunuz.” Bakara 83

    Sure İsrailoğulları ile ilgili. İslam ümmetiyle değil. Dolayısıyla buradaki namaz Müslüman namazı değil. Yukarıda açıklanan Meryem suresi gibi. Kaldı ki burada da müeyyide konu edilmiyor.

  2. “Efendim Kur’an her şeyi yazmaz, yani namaz kılmayanlara ceza olduğunun hükme bağlanmamış olması, ille de ceza yok anlamına gelmez”

Buna doğru diyebilirdik, eğer Maun suresi olmasaydı. Hem namaz kılıp hem riyaya sapanların vay hallerine diye hüküm koyan Allah belli ki bir mesaj veriyor. Türlü kötülük yapanlara, örneğin şirk koşanlara, zina yapanlara Kur’an zaten müeyyideler getirmiş. Diyelim ki birisi çok iyi bir insan, Allah’a, ahirete, Peygambere, kitaba inanıyor, hiçbir günah işlemiyor ama namaz da kılmıyor. Namazı inkar etmiyor, belki zamanı yok ya da tembellik ediyor. İslam dinini bambaşka bir din haline getirenlerin bu güne kadar söylediklerinin aksine bu insanın cehennemden yanacağı, sıcak sacın üzerinde kılmadığı bütün namazları teker teker kılacağı, kafir olacağı, bilmem ne kadar günaha gireceği, ve de bir namazı kılmadığı için 80 yıl cehennemde yanacağı, hapsedileceği, tevbeye çağrılacağı, tevbe etmezse öldürüleceği vb tamamen şahsi, hatta bazıları sapkın görüşler olup hiçbirinin Kur’an da yeri yoktur.

Ayrıca Kur’an’ın herşeyi yazıp yazmadığı Kur’an ayetlerinde açıklanmaktadır. Bir kaç örnek:

And olsun, biz sana açık-seçik ayetler indirdik.” Bakara 99

Biz öğüt alan bir topluluğa ayetleri ayrıntılı bir biçimde açıkladık.” En’am 126

Sana bu Kitap’ı indirdik ki herşey için ayrıntılı bir açıklayıcı, bir kılavuz, bir rahmet, Müslümanlara da bir müjde olsun.” Nahl 89

Yemin olsun, biz, bu Kur’an’da, insanlar için her türlü örneği değişik ifadelerle gözler önüne koyduk.” Kehf 54

v.b.

  1. Efendim şöyle bir hadis var, falanca imam şöyle demiş

Bunlar konumuz dışında. Konumuz Kur’an. Ayrıca o rivayetlerin sahih olduğu ne malum. Bu arada rivayet edilen, görüşümüzü destekleyen hadisler de var. Mesela:

Beş vakit namazı Allah tealâ kullar üzerine farz kılmıştır. Bunları yerine geti­rip hiç birini kaçırmayan, bu namazların hakkını hafife almayan kimseyi Allah tealâ cennete koymaya söz vermiştir. Fakat bu namazları yerine getirmeyenler hakkında böyle bir sözü yoktur. Dilerse azap eder, dilerse bağışlar.” (Ahmed, Ebu Dâvud, Neseî ve İbn Mace)

Kıyamet gününde kulun ilk he­saba çekileceği husus farz namazdır. Eğer bu namazı tam olarak yerine getirmişse ne güzel! Eğer yerine getirmemişse şöyle denilir: Bakın bakalım, bunun nafile na­mazı var mıdır?  Eğer nafile namazları varsa, farzların noksanı bu nafilelerle ta­mamlanır. Sonra diğer farzlar için de aynı şeyler yapılır.” (Ebu Hureyre).

Lâ ilahe illallah” deyip Allah’tan başka tapılardan inkar edenin malı ve kanı korunmuştur; dökülmesi, alınması haramdır. Bu kimsenin he­sabı Allah’a aittir.” (Müslim)

  1. Namaz farzdır

Yukarıda da açıkladığımız gibi namaz farz değildir diyen mi var? Namazın farz olup olmadığını tartışmak, inkar etmek ayrı bir konu, bu yazının konusu değil. Kur’an’da yaptırımı yok demenin, namaz farz değildir demekle uzaktan yakından ilgisi yok.

  1. Fıkıh kitaplarında namaz kılmayanların dövüleceği, hâlâ kılmazlarsa öldürüleceği yazıyor. Hanefî mezhebi ise ölene kadar hapis hükmüyle farklılık gösteriyor

    Mezheplerin namazla ilgili bu görüşlerinin tümü Kur’an dışı hatta din dışıdır.  Bu, sonradan uydurulmuş bir zulümdür. (Kaynak: Prof. Yaşar Nuri Öztürk’ün Cevap Veriyorum adlı kitabı) Ayrıca Hanefi mezhebi fıkhı ikiye ayrılır. İlki Ebu Hanife’nin, uygulanan ise Ebu Hanife’den sonra getirilen fıkıhtır.

  2. Yani şimdi namaz kılınmasın mı, namaz hem bu dünyamızı hem de öbür dünyamızı korur”. 

    Kur’an da namaz kılmayanlara yaptırım olmamasının anlamı namazı boşverinin kasdedilmiş olması değil elbette. Namazın gerekliliği, faydaları, sevapları, faziletleri elbette ki var ve bu ayrı bir konu. İnançlı birisi iyi insan olur, namazını da kılarsa ne ala. Allah onun mükafatını, o ibadet Allah tarafından “takdire şayan bulunursa” verecektir elbette.

    Kılmazsa ne olur? Konumuz bu.

  3. Hem mümin olup hem de namaz kılmayana ceza yok  demek akla uygun değil.

    Tam tersine akla gayet uygun. Sebebi yazımızın girişinde açıklanmıştır: “Kur’an’ın emrettiği temel ibadet namaz değil okumaktır.” Ayrıca anlatılmak istenen “namaz kılmayana ceza yok” değil “namaz kılmayana Kur’an’da müeyyide yok”. İkisi farklı şeyler. Bu ve yukarıda açıklanan nedenlerle namaz kılmayana ceza getirmek Kur’an dışıdır.


Bülent Pakman. Nisan 2012. Son güncelleme Haziran 2016. İzin alınmadan ve aktif link verilmeden kısmen veya tamamen alıntı yapılamaz.

Not: Kur’an’da 7 bine yakın ayet var. Yazı namaz müeyyidesi/yaptırımı gibi spesifik bir konuyu ele alıyor. Lütfen namaz farzdır, Allah’a itaat… vb. gibi konu dışında yorumlar yapmayın, ayet sıralamayın.

İnanca  ilişkin yazılarımız:

Diğer ilgili yazılarımız:

Twitter Widgets

OLYMPUS DIGITAL CAMERABülent Pakman kimdir    https://bpakman.wordpress.com/pakman/

Bülent Pakman’ın video kanalları/arşivi:

Bülent Pakman video kanalı 1

Bülent Pakman video kanalı 2

Bülent Pakman video kanalı 3

Kur’an’da namaz kılmamanın yaptırımı var mı? için 6 cevap

  1. nazmi uçkan dedi ki:

    namaz kılıp riyaya sapan yada namaz kılıp yetimi gözetmeyen cezalandırılıyor ancak namaz kılmayana ceza yok .akla uygun değil.ben buradan şunu anlıyorum riya ve yetimi gözetmeyenin namazı zayi olur.not;kuranda namaz emrediliyor ancak kılmayana ceza yok demek;hem mümin olup hemde namaz kılmamak diye birşey olamaz anlamına gelirki asıl o zaman vay halimize.

    • bpakman dedi ki:

      Namaz kılmayana Kur’an’da müeyyide varsa gösterin.

    • bpakman dedi ki:

      Riya ve yetimi gözetmeyenin namazı zayi olmaz kendisi zayi olur. Hem de ne zayi olma. Ayet böyle diyor.

  2. şenay dedi ki:

    çok dogru ayete namaz kılmayanlara ceza diye bizi korkutular

  3. şenay dedi ki:

    hocamın agzına saglık uydurulan dinden bizi indirilen dinle taniştırdı allah rahmet etsin

  4. Ahmet dedi ki:

    Merhabalar birde değinmediğiniz bir husus var salat, yalnızca namaz anlamı taşımaz, destek olmak, arka çıkmak, yardım etmek, anlamada vardır, kuran tevsircileri bazıları bu saladın yanlış çevrildiği söyler. Örn:allah ve melekler peygambere salat etti, burada eğer namaz anlamı almış olsa peygambere ibadet ettiler anlamı çıkar lakin yardım ettiler anlamı konursa cümle hakiki manasını bulur.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s