Azerbaycan Temel Bilgiler

AZERBAYCAN 2009 TEMEL BİLGİLERİ (1 USD = 0,80 AZN)

Nüfus  (2009)                 : 8.997.400

Çalışabilir Nüfus            : 4.331.800

Çalışan                              : 4.071.600

İşsiz                                    :    260.200

Resmi İşsiz                         :      41.100

İşsizlik/R.İşsizlik Oranları % 6,01 – 0,95

Sigortalı Sayısı                   : 1.852.467

Emekli Sayısı                      : 1.308.000

Sigorta Kapsama Oranı     : %   35,1

Aktif/Pasif Oranı                :  % 1,42

Sigortalı Kayıtlılık Oranı   : % 45

Kayıtdışılık Oranı               :  % 55

T.C. Vatandaşları (2009)

Toplam Çalışan Sayısı          : 10.309

Toplam Sigortalı Sayısı   :  4.639

Kayıtdışı Çalışan Sayısı  :   5.670  Müşavirlik Tahmini  ülke kayıtdışılık oranına uygun

T.C. Vatandaşı Toplam Sayısı   : 20.589

Oturum Kayıtlı Sayısı          :    9.241

Kayıtdışı Çalışan Sayısı        :   5.670

Öğrenci Sayısı                        :   5.678

Not: Azerbaycan’da Miqrasiya yani Göçmenlik Bürosuna geçici ve daimi kayıt için en çok başvuran yabancı ülke vatandaşları Türklerdir. Ülkede çok sayıda  illegal kalan Türk vatandaşları da var. 2011 yılının ilk 11 ayında bunlardan 1227 si Azerbaycan’da çıkarılmıştır (toplam çıkarılanların % 43 ü). Türklerden başka Azerbaycan’da bulunan yabancılar: Rusya, Gürcistan, İran, Ukrayna, Pakistan, Özbekistan, İngiltere ve ABD  ülkeleri vatandaşları. Bülent Pakman.

Aylık Ücret

Asgari     :   75 AZN

Ortalama: 298 AZN

2009 GSYİH : 34.578.700.000 AZN

Not: 2011 yılında GSYİH 79 milyar USD. Azerbaycan, Türk Cumhuriyetleri içinde GSYİH bakımından 3. sıradadır. İlk iki sırada Türkiye ve Kazakistan, 4, 5 ve 6’da ise Özbekistan, Türkmenistan ve Kırgızistan. 2008 de, GSİYH’nin % 47,5’u madencilik (petrol başı çekiyor), % 39,4,’ü sanayi, % 13,1 diğer sektörlere ait. B. Pakman

Kişi başına GSYİH : 3.917 AZN

Kalkınma hızı      : %  9,3  Not: Reel GSYİH artışı 2011 itibarıyla % 9.4

Enflasyon oranı  : % 1,5 Not: Bazı kaynaklara göre % 0.6. B. Pakman

2009 yılı bütçesi milyon AZN

Gelirler  : 10.325,9

Giderler : 10.567,9

Denge     :       – 242,0

T.C. vatandaşının sahip/ortak olduğu

1991-2009 kurulan şirket sayısı    :  3009

2009’da kurulan:

Şirket sayısı                                 :    279

Gerçek kişi girişimci sayısı         :    443

Toplam                                         :    722

Ödenen vergi miktarı (2009):

T.C. vatandaşının sahip/ortak olduğu

Şirketler                         :   214.428.200 AZN

Gerçek kişi girişimciler:          935.300 AZN

Toplam                          :    215.363.500 AZN

Toplam 2000-2009        : 1.214.313.312 AZN

Toplam ithalat (2009 -USD)   : 6.119.724.700

1. Rusya                        : 1.070.946.700

2. Türkiye                      :   906.072.000

3. Almanya                    :   551.462.500

4. Ukrayna                    :    511.654.900

5. Çin                            :     484.822.800

14. İran                         :      78.668.500

Toplam ihracat (2009 – USD)  : 14.698.496.500

1. İtalya                          : 3.788.439.400

2. ABD                           : 1.746.805.200

3. Fransa                        : 1.326.111.500

5. Rusya                         : 744.952.500

22. Türkiye                      : 107.587.600

23. İran                          :     90.072.000

Diğer notlar: Azerbaycan’ın ihracat gelirleri sürekli olarak artmakta. 2002 yılında 2,3 milyar USD iken 2008 yılında 47 milyar USD olmuş, petrol fiyatlarının düşüşüne bağlı olarak 2010 yılında 21.3 milyar USD’ye inmiş olup reel artış istikrarlı olarak devam etmekte. Azerbaycan BDT ülkeleri arasında ihracatta beşinci. Dış Ticaret  uzun yıllardır  fazla vermekte. 2009 yılında Dış Ticaret fazlası 8,5 milyar USD olmuş. Dış ödemeler bilançosu da fazla vermekte ve Azerbaycan bu konuda dünya ülkeleri arasında 19. sırada.

Azerbaycan’ın ithalatında Türkiye önemli pay ve yere sahip.  Gıda maddeleri: Bisküvi, şekerli ve çikolatalı mamuller, kanatlı etler, yaş meyve ve sebze ithalatında üç, maya ve yumurta ithalatında Türkiye birinci, makarnada ikinci sırada. Sanayi ürünlerinde: İnşaat malzemesi, otomotiv ana ve yan sanayi (kamyonda özellikle), demir çelik, iş ve maden makineleri, kâğıt ve kartonda (tuvalet kâğıdı, kâğıt havlu ve mendil özellikle) Türkiye birinci; doğal taşlarda beşinci, diğer otomotiv ve demir çelik ürünlerinde ikinci ve üçüncü sırada.

Azerbaycan’da coğrafi gelir dağılım bozuk, kişisel gelir dağılımı gittikçe iyileşiyorsa da Bakû dışında yoksulluk oldukça yaygın, sektörel dağılımda ise inşaat sektörüne aşırı kaynak aktarıldığı için tarım ve hizmet sektörü gerilemiş. Vergi kanunlarında sorunlar var, kayıt dışılıktan dolayı vergi toplanamıyor, vergi gelirlerinin bütçedeki payı az.
Azerbaycan’ın Türkiye’de savunma sanayi ile petrokimya sektöründe önemli yatırımları bulunuyor.  Bülent Pakman

Notlar dışındaki rakamlar ve bilgiler http://www.baku.emb.mfa.gov.tr/images/TemsilcilikOzel/0amexw45rkfckv45glr1sl552009-%C3%96zet%20Rapor.doc  Mustafa GÜR T.C. Bakü Büyükelçiliği Çalışma ve Sosyal Güvenlik Müşaviri tccalmus@yahoo.com Mayıs  2010 den alınmıştır.

——————————————————————————————————

GENEL BİLGİLER http://www.turkbirdev.info/azerbaycan

Resmi Adı: Azerbaycan Cumhuriyeti

Başkenti : Bakü. Nüfus: 1.807.000. Not: Azerbaycan’ın nüfusunun yaklaşık yarısının Bakü’de yaşadığı söylenmektedir. B. Pakman

Yüzölçümü (km²) : 86.600

Önemli Şehirleri : Gence, Sumgayıt, Mingeçevir, Alibayramlı, Şeki, Lankeran.

Dili: Azerbaycanca (Azerbaycan Türkçesi)

Para Birimi: Manat

Önemli Nehirleri: Kür, Aras, Alazani, Samur, Terter, Kanık, Genceçay ve Beylegan

Önemli Gölleri: Dünyanın en büyük gölü Hazar Denizi (Yüzölçümü 400.000 km2, derinliği 1025 m), Sarısu, Ağgöl, Ağzıbirçala, Mehman, Büyükşor, Hacıkabul.

İklimi: Kuru ve subtropikal karakterdedir. Kuzey bölgesinde kuru karasal iklim hakimdir.

Yeraltı Kaynakları: Petrol, doğalgaz, kurşun, çinko, bakır, demir cevheri, barit, alünit, kobalt, arsenik, mermer, kireç taşı, siyanit, maden tuzu ve kayatuzu.

Temel Tarımsal Ürünleri: Üzüm, pamuk, tütün, çay, sebze ve meyve.

Temel Sanayi Dalları: Petrol araştırma, sondaj makinaları üretimi, petro-kimyasallar, yiyecek ve içecek, tekstil, elektronik ve metal işleme.

Yönetim Şekli: Azerbaycan Cumhuriyeti 12 Kasım 1995 tarihinde referandum yoluyla kabul edilmiş olan Anayasa ile idare edilmektedir. Anayasa’ya göre; Azerbaycan Devleti demokratik, laik ve üniter bir Cumhuriyettir. Kuvvetler ayrılığı prensibi benimsenmiştir. Yasama yetkisi Milli Meclis’e, icra yetkisi Cumhurbaşkanına, yargı yetkisi de mahkemelere aittir. Cumhurbaşkanı hem devletin hem de icranın başıdır ve “Ferman” adı verilen hukuki kararlar verme yetkisine sahiptir.

İdari Yapısı: Azerbaycan Cumhuriyeti “Rayon” adı verilen idari bölgelere ayrılmıştır ve 59 rayon (bölge), 11 şehir ve Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti’nden oluşmaktadır. Bakü ve Gence kendilerine bağlı Rayonları bulunması sebebiyle Büyükşehir olarak tanımlanmaktadır. Rayonların yürütme yetkileri münhasıran Cumhurbaşkanı tarafından atanan “İcra Hakimleri” (İcra Başçısı) tarafından kullanılmaktadır. 12 Aralık 1999 tarihinde, ilk yerel seçimler yapılmış ve İcra Hakimiyeti sistemi ile birlikte belediye sisteminin de uygulamasına geçilmiştir.

Azerbaycan Adı

Bugünkü Azerbaycan, tarihi ve siyasi sebeplerden dolayı ikiye ayrılmış durumdadır. Başta Aras nehri hudut olmak üzere güneyde kalan kısmı İran içerisinde bulunmaktadır.
Azerbaycan adı konusunda çeşitli görüşler mevcuttur. Azerbaycan adının Büyük İskender’in ölümünden sonra (M.Ö.323), burayı yöneten komutanlarından Atropates’ten geldiği söylendiği gibi, mecusi diniyle ilgili olarak “od” anlamındaki azer ve “muhafız” anlamındaki baygan kelimelerinden de geldiği söylenmektedir. Ancak, bu yer adının etimolojisi yapılırken, burada hakimiyet süren Kasar (Hazar) Türklerinin ismi de gözönünde bulundurulmalıdır.
Türklerin Azerbaycan’a geliş tarihlerinin Milattan önceki zamanlara, Saka-İskit dönemine tesadüf ettiği sanılmaktadır. M.S.395-96 yıllarında Hun Türklerinin bir kısmının Balkanlardan Trakya’ya ilerlerken, bir kısmının da Kafkaslar üzerinden Anadolu’ya inmişler, İç Anadolu bölgesine kadar geldikten sonra Azerbaycan-Bakü yoluyla kuzeye merkezlerine dönmüşlerdir.

Bülent Pakman. Aralık 2011. İzinsiz ve aktif link verilmeden yayımlanamaz, alıntı yapılamaz.

Azerbaycan’da Kimlik ve Dil

Azeri diye bir millet var mı?

YANLIŞ: Türkiye’de Azerbaycan Türklerine “Azeri” konuştukları dile de “Azerice” denmektedir.  Azerbaycan resmi politikasında bu tanımlar  “Azerbaycan Halkı”, “Azerbaycanlı” ve “Azerbaycan’ca”, “Azerbaycan Dili” şeklindedir. Bunlar külliyen yanlıştır.

Bir: Azerbaycan bir coğrafya ismidir, millet değil, Ayrıca soyu bilinen, kendine has dili olan halklar coğrafi adlarla kimliklendirilemezler. 
İki: Azeriler İran’da yaşayan küçük bir etnik topluluktur. Azeri sözcüğü, ilk defa olarak, tarihin en azılı Türk düşmanı Stalin, daha sonra ise hasta beyinli İran-Fars şovenistleri tarafından, Azerbaycanlıların Türklük şuurunu yok etmek, unutturmak için uydurulan sahte bir kimliktir. Eğer Ruslar, Çarlık ve Sovyet dönemlerinde Allah korusun Anadolu ya hakim olsalardı, orada da benzeri şekilde Egeli, Karadenizli ve İzmirli diye uyduruk milletler ve kimlikle yaratmaya çalışırlardı.

DOĞRU:  “Azerbaycan Türkleri” ve “Azerbaycan Türkçesi”.

Azerbaycanlılar Türk müdür?

Kurtlar olur çobanların koyunu
İtten öğrenirse, kendi soyunu
“Azerilik” komunizmin oyunu
Azeri değiliz, Türk oğlu Türk’üz!

Bahtiyar VAHAPZADE

Azerbaycanlılar Türktür dilleri Türkçedir

Arama motorlarında bulunabilmesini kolaylaştırmak için yazılarımızda arada Azerice ve Azeri kelimeleri kullanılmaktadır.

Azerbaycan’da Türk milleti vardır, dilleri Türk dilidir

 

AZERBAYCAN GÜNLÜKLERİ:

Bakü’ye gelmeyi düşünen “özellikle beyaz yakalı” Türk vatandaşlarına yardım için şahsi görüşler yanında bazı bölümleri kaynakları verilmiş yorumlu-yorumsuz alıntılarla derlenmiştir, tenkidi (eleştirel) ya da başka hiç bir amacı yoktur.  Yaşanmakta olan hızlı gelişimler sonucu çok şeyin değişmekte, güncelliğini yitirmekte olduğu da göz önüne alınmalı, burada yazılan her şeyin doğru ve aktüel olduğu düşünülmemelidir.  Kelimelerin çoklu anlamlarında ve ifadelerde tam bilgi sahibi olunmadan değerlendirmeler yapılması da yanlış anlamalara sebep olabilir. 

Başka yerlerde bana ait olarak gösterilen yazılarla ilgim yoktur. Özellikle fotolar eklenmiş, orası-burası, fotoları, alıntıları, linkleri silinmiş olanlarla. Özgün yazılarım sadece buradadır.

Twitter Widgets

Facebook Widgets

Bülent Pakman kimdir  IMG_2654https://bpakman.wordpress.com

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s