Bişkek

s15-13Bişkek, 19. yüzyılın sonlarında kurulmuş bir şehir. Bu yüzden, Orta Asya’nın en genç başkenti olarak tanınıyor. Şehir, geniş parkları ve yeşil alanlarıyla ünlü. Aynı zamanda, zengin bir kültürel yapıya sahip.

Bişkek, Aladağ’ların eteklerindeki Çuy vadisinde, Orta Asya’yı Sibirya’ya bağlayan önemli bir demiryolu hattı üzerinde yer alıyor. Şehrin hemen kuzeyinde Kazakistan var. Burası, bir zamanlar İpek Yolu üzerinde, kervanların dinlenme yeriymiş. 1800’lerin başlarında Özbek Hokand Hanlığı, “Pişpek“ adıyla bir kale inşa ettirmiş, daha sonra Ruslar bu kaleyi yıkıp yerine bir garnizon kurmuşlar. Şehrin imar durumu ve altyapısı 1878’te şekillenmiş ve Pişpek adı zamanla Bişkek’e dönüşmüş. Bir rivayete göre, “Pişpek“, bir Rus subayının yanlış telaffuzu sonucunda “Bişkek“ olmuş.

Taksim anıtındaki adam

Bişkek, 1924’te SSCB idaresindeki Kırgız Özerk Yönetim Bölgesinin merkezi, iki yıl sonra da Kırgız Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti‘nin başkenti yapılmış. Bu dönemde, şehrin adı Bolşevik askeri önderi Mihail Frunze‘nin anısına “Frunze” olarak değiştirilmiş. Bu şehirde doğmuş olan Mihail Frunze, Lenin’in yakın arkadaşı ve Ekim Devrimi’nin önemli simalarından biri. 1921 yılında Sovyet heyetinin başı olarak Ankara’ya gelmiş, TBMM’de Sakarya Zaferini kutlayan bir konuşma yapmış ve iki ülke arasında işbirliği anlaşması imzalanmış. İstanbul’daki Taksim anıtında onun da heykeli var. Atatürk’ün hemen arkasında yer alıyor. Yani, Frunze, yolu Taksim’e düşenlerin bilmeden aşina oldukları bir yüz. 1991’e kadar onun adını taşıyan şehir, bağımsızlığın ardından yeniden Bişkek adına kavuşmuş.

Bir huzur beldesi

1 milyonu aşkın nüfusuyla Kırgızistan’ın en büyük ve en kozmopolit şehri olan Bişkek, kütlesel binaları, Sovyet stili imar planı, ferahlık hissini fazlasıyla yaşayacağınız oldukça geniş cadde ve sokakları, bir veya iki katlı, çatılı, geniş bahçeli evleri ve bol yeşil alanlarıyla sakin bir şehir. Akşam olunca daha da sakinleşiyor. Kocaman ağaçlarla süslü caddelerin çoğunda sulama amaçlı dar su kanalları bulunuyor.

Tarihi bir dokuya sahip olmayan genç Bişkek’in egzotik, biraz da gizemli bir havası var.

s15-15Şehrin ana meydanı olan Ala-Too, yani Aladağ meydanı, politik gösterilere, askeri törenlere, konserlere ve festivallere ev sahipliği yapan, fıskiyeli havuzlarla bezeli, cafe’lerin bulunduğu çok büyük bir meydan. Ön kısmında, Kırgızların efsanevi kahramanı Manas’ın heykeli var. Meydanda bulunan Ulusal Tarih Müzesi ve Kırgız Milli Resim Müzesi kesinlikle görülmeli. Özellikle, üzerinde Türk alfabesi ile yazılmış satırlar bulunan Talas yazıtları, Tarih Müzesinin en ilgi çekici parçası. Girişte, yurt adı verilen bir göçebe çadırı var; tam bir el işi göz nuru eseri. Müze eski devrim liderlerinin heykelleri, silah ve takı koleksiyonları, Kırgız kıyafetleri gibi değerli objeler barındırıyor. Beyaz Saray adı verilen, mermerlerle kaplı yedi katlı gösterişli Başbakanlık Konutu ve Meclis binası da bu meydanda, Tarih müzesinin hemen yanında yer alıyor.

Bişkek, Kırgızistan’ın kültür merkezi. Çok sayıda tiyatroya, bir kukla kumpanyasına, opera ve bale’ye ve eğitim kurumuna sahip olan şehirde, Bilimler Akademisi, Devlet Üniversitesi ve Güzel Sanatlar Müzesi şehrin en şık binalarını oluşturuyor. Örneğin Bilimler Akademisi binası adeta saray gibi. Ama hepsinin içinde en görkemlisi, hiç kuşkusuz “Kırgız Devlet Filarmonisi” binası. Mihail Frunze’nin müzeye dönüştürülmüş evi de gezilebilir. Ama, Ressamlar Sokağı’na mutlaka uğramalısınız.

Beton gövdeli Bişkek Camii, gümüş renkli metalden kubbesi ile çok ilginç görünüyor. Minaresinin üç şerefesi ise, mavi-beyaz süslemeli. 1886’da inşa edilmiş olan Cami, kentin en eski binalarından sayılıyor. Bişkek’ın bir diğer ilginç yanı da Yol gazeteleri. Ülkede ve dünyada olup bitenleri yol kenarlarında sıralanmış ilan tahtalarına asılan gazetelerden rahatlıkla okuyabilirsiniz.

Parklar ve anıtlar

Mis gibi bir havaya sahip olan şehir merkezi, ormanı andıran geniş parklar ve anıtlarla bezeli. Parklarda 300’ün üzerinde bitki türü var. Sincaplar meşe ağaçları üzerinde cirit atıyor, hatta geyiklere bile rastlıyabilirsiniz. Çuy Nehri kıyısına kurulu Bişkek’te o kadar çok park var ki, bazen bir parkın nerede bitip nerede başladığı belli olmuyor. Erkindik yani “özgürlük” parkı, şehrin tam göbeğinde. Başta, Kırgızların özgürlüğü için mücadele veren bir kadın kahraman olan Kurmancan Datka olmak üzere, çok sayıda tanınmış Kırgızın heykelini ve Alatoo yani “Aladağ” sinemasını barındırıyor. Her mevsim gençlerin buluşma yeri olan, 2 km uzunluğundaki park, gezinti ve dinlenmek için ideal bir alan. Kırgızların milli kahramanı Manas’ın anısına yapılan “Manas Ayil” köyü de, şehrin içerisinde çok büyük bir park. Manas Destanı’nın 1000. yıl dönümünde, 1995’te açılmış.

Bişkek Tren İstasyonu, 1946’da Alman savaş esirleri tarafından yapılmış. İstasyon o günden bu yana hiçbir yenilik yapılmadan duruyor. İstasyonun hemen karşısında bulunan Erkindik Bulvarı’ndaki Mihail Frunze’nin atlı heykeli, Panfilov eğlence parkı, Atatürk Caddesi ve Atatürk Parkı, SSCB zamanında yapılmış gösterişli Filarmonya Tiyatro ve Gösteri Salonu ile, hemen önündeki meydanda bulunan, oldukça büyük Manas heykeli, bir açık hava heykel müzesi içeren Dubovyi parkı ve bünyesinde resim galerisi de bulunan Aziz Nicolas kilisesi görülmeye değer yerlerin başında geliyor. Beyaza boyalı çıtı pıtı Ortodoks kilisesinin değişik boyutlarda, çok sayıda mavi ya da nefti yeşil renkli soğan tipinde kubbesi var.

Ne ararsanız pazarlarda

s15-18Sovetskaya, Gorki, Panfilov, Çuy ve İbraimov caddeleri Bişkek’in en popüler alanları. Sabahlara kadar sürmese de, renkli gece hayatı ağırlıklı olarak Çuy caddesi etrafında akıyor. Kapalı alışveriş merkezleri de hayli rağbet görüyor. Ama hiçbiri, yerel renk ve dokuların peşinde koşanların gözünde, Oş, Orto Say ve Dordoy halk pazarlarının yerini tutamaz. Dordoy tekstil pazarı, iğneden ipliğe kadar her şeyi bulabileceğiniz çok büyük bir mekân. Şehrin en canlı ve büyük çarşısı Oş Pazarı’nda ise öncelikle yiyecek olmak üzere geleneksel ürünler satılıyor. Kırgız kültürüne dair her türlü el yapımı eşyayı da burada bulabilirsiniz. Oş Pazarının hemen yanında, hayli büyük bir Köpek Pazarı var, satıcıların çoğunluğu kadın. Tüm Pazarlar eski eşya satan yaşlılarla dolu. Hediyelik eşya için en güzel tercih Kırgızistan’a özgü keçe şapkalar ve pek de ucuz olmayan halılar.

Bişkek aynı zamanda çevredeki turizm alanları için bir hareket noktası. Özellikle doğa sporları ile ilgilenenlerin tercih ettiği dağlık bölgeler ya da Issık Göl turları burada başlıyor. Yazın bile kayak yapılabilen alanlara sahip olan bölgede, tırmanış, at gezintisi ve yürüyüşler pek revaçta. Şehirden görülen karlı dağların manzarası harika. Bişkek’in 35 km güneyinde Ala-Arça Milli Parkı var. Muhteşem kırmızılıktaki lâleleriyle göz alan Park 1976 yılında kurulmuş. Güzel bir treking güzergâhından yarım saat yolculukla 2.500 m yüksekliğe çıkılıyor ve bir anda kendinizi şırıl şırıl akan dereler, çayırlar, orman, dağ ve bulutlarla sarmalanmış hissediyorsunuz.

Yeşil Başkent Bişkek. Diplomat Atlas http://www.diplomat.com.tr/atlas/sayilar/sayi15/sayfalar.asp?link=s15-4.htm

Öncesini okumak (Kırgızlar) için lütfen tıklayın

Bülent Pakman Ekim 2015. İzin alınmadan ve aktif link verilmeden alıntı yapılamaz.

Bülent Pakman’ın video kanalları/arşivi:

Bülent Pakman youtube video kanalı 1

Bülent Pakman youtube video kanalı 2

Bülent Pakman dailymotion video kanalı

Twitter Widgets

IMG_2080Bülent Pakman kimdir    https://bpakman.wordpress.com/pakman/

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s