Hint-Avrupa dillerinin kaynağı Türkiye

Dünya dilleri Sami, Bantu, Ural-Altay, Hint-Avrupa, Çin-Tibet, Kafkas gibi gruplara ayrılmaktadır. Ural-Altay grubu günümüz Türklerinin, Türk soyluların dilleridir. Modern Hint-Avrupa diller ailesi ise dünyanın dört bir yanında İngilizce’nin de aralarında bulunduğu, İspanyolca, İtalyanca, Portekizce, Fransızca, Almanca,  Rusça gibi Avrupa dilleri, Farsça, Hintçe gibi  en az 60 ülkede konuşulan 450 kadar dil ve diyalekti içine almakta.

Hint-Avrupa dil ailesi hakkında geliştirilmiş iki teoride dil kökenlerini Anadolu ve Kıpçak bozkırları,  Türklerin tarihte yurt edindikleri yerler olarak göstermektedir.

Söz konusu iki teori şöyle özetlenebilir:

1- Kurgan (Step) Teorisi (Hipotezi)

Litvanya asıllı Amerikalı arkeolog Marija Gimbutas’ın ortaya attığı geleneksel görüşe göre Hint-Avrupa dilleri 6 bin yıl önce Hazar Denizi’nin kuzeyindeki Pontik steplerinde (günümüz Rusya topraklarının Güney-Batısında) doğdu ve 4 bin yıl önce bu dilleri konuşan ata binen, söz konusu coğrafyada Kurgan denilen yığma tepeden oluşan mezarlarıyla özellik arzeden, yarı göçebe topluluklar aracılığıyla Avrupa’ya, Hindistan’a ve Yakın Doğu’ya yayıldı.

2- Anadolu Teorisi (Hipotezi)

İngiliz arkeolog Colin Renfrew’ın (Lord Renfrew) 1980’lerin sonlarında ortaya koyduğu teze göre Hint Avrupa dili konuşanların ataları Anadolu’da yaşayan çiftçi topluluklardı. Bu dil Kurgan teorisinde öne sürülenden 3 bin yıl, günümüzden 7 bin yıl önce tarımın genişlemesiyle birlikte Türkiye’den/Anadolu topraklarından yayıldı. Bilinen ve yazıya geçirilmiş en eski Hint-Avrupa dili olan Hititçe yanında, M.Ö. 3000’lü yıllara kadar giden Luvice ve bazı diğer Anadolu dilleri Hint-Avrupa dilleri’nin kökeninin oluşturmuştur.

Yeni Zelanda Auckland Üniversitesi bilim adamlarının 24 Ağustos 2012’de yayımladıkları bir araştırma bu iki teorinin hangisinin daha gerçekçi olduğu konusunda önemli fikir vermektedir.

Araştırmayı yürüten ekip aynen virüs DNA’larının kıyaslanması gibi, örneklemeye aldıkları Latince ve Antik Yunanca  gibi  artık konuşulmayan 20 dili de içeren 103 farklı Hint-Avrupa dillerindeki orijini aynı, kökeni ortak 207 temel sözcükten oluşan bir veritabanı oluşturdular. Örneğin İngilizce’de anne anlamına gelen “mother” kelimesi İspanyol dilinde  “madre“, Almanca’da ‘mutter’, Rusça’da ‘mat’, Farsça’da ‘matar’, Lehçe’de ‘matka’, Latince’de ‘mater’ olmakta. Oysa ki bu kelimelerin tümünün kökeninde Anadolu’da o dönemde anne anlamında kullanılan ‘mehter’ kelimesi vardı. Bu yol izlenerek 103 eski ve çağdaş dilde anne sözcüğünün aynı kökten geldiği belirlendi. Hitit dili gibi nesli çoktan tükenmiş olan dillerin de araştırmaya dahil edilmesine “zaman bazında yaklaşım” gerekçesi gösterildi. Araştırmacı ekip, ayrıca tarihi gelişmeler ve Roma İmparatorluğu’nun dili olan Latince’nin “romans” dillerine bölünmesini dikkate aldı. Ardından da, toplanan veriler istatistiki bir yöntemle dil aile ağacına odaklanmada kullanıldı. Bu ortak sözcüklerden, dil soyağaçları, günümüze göreceli zamanlarıyla birlikte, çıkarıldı. Böylece  Anadolu’da doğmuş Hint-Avrupa dil ailesinin yayılımı ortaya konuldu, Hint-Avrupa dil ağaçlarının hem çıkan zamanlamaları hem de kök lokasyonları 9500 ila 8000 yıl önce Anadolu’dan başlayan tarımsal yayılma ile uyum gösterdi. Anadolu hipotezi ile Kurgan hipotezinin karşılaştırmalı değerlendirilmesinin yapıldığı bu araştırmada, Anadolu Tezinin Kurgan Tezine olan üstünlüğü konusunda kesin sonuç elde edildi.

Araştırma Hint-Avrupa adı verilen dillerinin kaynağının, merkezi başta Konya, Karaman, Burdur,  Isparta, Akşehir, Niğde, Kayseri ve civarları olmak üzere, Anadolu topraklarının tamamı olduğu tezini istatistiki olarak ispatladı. İngilizce, Almanca, Farsça, Rusça, Urduca, Latince, Antik Yunan dili, Lehçe gibi birçok farklı lisanı himayesinde barındıran Hint-Avrupa adı verilen dillerinin kökeninin tek bir dil olduğunu, bu dilin de Anadolu topraklarında dünyada ilk kez yerleşik hayata geçip tarımla uğraşmaya başlayan halk tarafından kullanılan dil olduğunu ortaya koydu. Dillerin bölgeleri ve yaş sonuçlarına göre, avcı-toplayıcı nesiller, toprağa ve tarıma bağlı yeni nesillere dönüşürken yeni tarım alanlarına ihtiyaç duydukları için başka bölgelere yayıldıkları anlaşıldı. Tarımın yayılmasıyla birlikte tarımla uğraşan çiftçiler dillerini de gittikleri bölgelere taşıdılar. Buralarda diller zaman içinde değişime uğradıysa da benzerlikler varlıklarını korudular.

İngiltere Reading Üniversitesinde Evrimsel Biyoloji Grubu Başkanı ve Kraliyet Topluluğu Üyesi olan, daha önceki yayımlanmış filogenetik (evrimsel şecere ilişkisi) çalışmalarına katılmış Profesör Mark Pagel bu konuda şunları ifade ediyor: “Bu çalışma bir kültürel evrim sorunu olan Hint-Avrupa  dillerinin orijini ve genişlemesini anlamak için evrimsel biyolojiden alınmış metodların mükemmel bir uygulamasıdır… Sonuç olarak Hint-Avrupa Dillerinin en azından 8 000 – 9 500 yaşında olduğunu, uzun zamandır tahmin edildiği gibi, Anadolu bölgesinde doğduğunu ve oradan dışarıya doğru yayıldığını göstermektedir. Birçok fosil dilden gelen bilinen birçok ayar noktalarından yararlanılması sonuçları takviye etmiştir”  

Hint-Avrupa olarak adlandırılan dil ailesinin Proto (Ön) Türklerle ilgisi için epey geriye, Türklerin başlangıcına kadar gitmek gerekiyor. Mu Kıtasının batışı varsayımı, Alpinler, Hitit, Sümer, Etrüsk dilleri, Türkçe’nin dünya tarihindeki ilk dillerden biri olduğunu, bütün dillerin kaynağının “Türk kökenli” olduğunu savunan Güneş Dil Teorisi, genetik araştırmalar birlikte ele alındığında dil ve etnisite akrabalıklarını anlamak bir ölçüde mümkün olmaktadır.

Asya-Avrupa arasındaki kavim göçlerinden önce Avrupa’da yerleşik avcı-toplayıcıların dilleri eklemeliydi. Diller zamanla göçlerle yayıldı. Sonuca bakılırsa Anadolu’dan Avrupa’ya giden tarımcı göçmenler Neolitik dönemde artan nüfuslarıyla zamanla lokallere baskın geldi, baskın diller de diğerlerini asimile etti.

Yazının tamamını OKUMAK İÇİN LÜTFEN TIKLAYIN

Bülent Pakman. Ekim 2019. İzin alınmadan, aktif link verilmeden yayımlamaz, alıntılanamaz. 

About bpakman

İnşaat Yüksek Mühendisi, evli.
Bu yazı Türk dünyası, Türk dili içinde yayınlandı ve , , , , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.