Osmanlının kilisesi

photo-7401904.10.1853 – 30.03.1856 tarihleri arasında
Kırım yüzünden Osmanlı – Rus savaşı çıkar.
İngitere, Fransa, Piyemonte ve Sardunya devletleri Osmanlı tarafında savaşa girerler.
Avrupalı devletlerinin Rusya’yı Avrupa ve Akdeniz dışında tutmak amacı savaşın esas sebebidir.
İngiliz ve Fransız orduları gelip İstanbul’da uzun süre kalırlar.
Savaş, Osmanlı ve mütefiklerin zaferiyle sonuçlanmıştır.
İngilizler bu savaş sırasında İstanbul’da ibadet edecekleri yer bulamazlar. Zira İngilizler Anglikan mezhebindendirler. Bu savaşın anısına İngiltere Kraliçesi İstanbul’a Anglikan Kilisesi yaptırmak ister. Sultan Abdülmecit bunu kabul eder.
Lord Stratford de Redcliffe Cannig İngiliz elçisi, İstanbulda elli yıl kalır. O da bu işi destekler. Tünel ile Tophane arasında eski Rum Mezarlığı İngilizlere tahsis edilir.

1subat2012_kirim_kilisesi2Güya  zaman Osmanlı’nın batı etkisine girmeye başladığı bir dönem. Kısa bir süreliğine Osmanlı’nın İngilizlerle dost olduğu, 1854-55 İngilizlerin ünlü hemşiresi Florence Nightingale’in Selimiye kışlasında kurulan hastanede çalıştığı yıllar. Kilise için önce mimar Williams Burges’in projesi kabul edilir. Ancak proje sonradan kabul komisyonu tarafından gayrı-İngiliz görülerek yerine Londra Adalet Sarayı’nın da mimarı olan George Edmund Street atanır. G. E. Street 1824-1881 arasında yaşamış bir mimar. Mimar C.E Street Neogotik bir kilise tasarlar. Mimarisi enteresan.  Tepesi külahlı taş örgü çan kulesi, ortaçağ şatolarının andırır.

Apsis bölümü ve batıdaki gül desenli pencereler Neogotik tarz dışına çıkmıştır. Doğu-batı eksenindeki yapıya, batısındaki büyük demir bir kapıdan girilir. Kilisede kullanılan siyah kesme taşlar Büyükada’dan, pencere kenarları ve köşelerdeki sarı kontürleri oluşturan yumuşak taşlar ise Malta Adası’ndan getirilmiş. Yapı, yuvarlak kemerli ikiz pencerelerle aydınlatılmıştır. Girişin iki yanında, sivri külahlı iki küçük kule yer alır. Kilisenin kuzeybatısında bulunan çan kulesi, baldakin tarzında olup sivri külahlıdır. Üst örtü, çift meyilli kiremit kaplı çatıdır.

1868 yılında bu kilise inşa edilir. Kilise biter. Tahtta Abdülaziz oturmaktadır. İngilterede ise 1837’de tahta çıkan Kraliçe Victoria hükümdardır.
İngilterede bu arada otomobil sanayi üretime başlıyor. Kilisenin açılışı şerefine Kraliçe Victoria Sultan Abdülaziz’e bir otomobil hediye gönderiyor. Bu araba İstanbul’daki ilk otomobil. Tek sorun sokakta görenler korkup kaçıyor. Şeytan icadı lafı başlıyor. Halkta tedirginlik diz boyu. Saray da huzursuzlaşıyor. Şeyhülislam’dan fetva isteniyor. Günlerce fetva çıkmıyor. Sonra arabanın günah olduğuna karar veriliyor. Araba Sarayburnu’ndan denize atılıyor.
Medeniyet bize yaramıyor.

1868’de açılan Kilise 1978’de cemaat azlığı yüzünden kapanır. 1990’da Sri-Lankalı Anglikan göçmenlere barınak sağlanması amacıyla tekrar açılır. Yakın zamana kadar cemaatlerinin Afrikalı hıristiyanlar olduğu ifade ediliyor.

Yerinin tarifi
İstiklal caddesinden eski Beyoğlu Evlendirme dairesi ve Alman Lisesi’nden Tophane’ye inen bir yol vardır. Bugünkü ismi Serdarı Ekrem Caddesidir. İstiklal Caddesi’nden Tünel’e yaklaşırken, sol taraftaki İsveç Konsolosluğundan, sola  Şah Kulu Bostan sokağa dönün aşağıya yürüyün; tepenin eteğine Serdar-ı Ekrem sokağına gelince önce sola sonra sağa dönün. Arabayla gelirken Tophane Kemeraltı Caddesinden gelirken sağa Revani Sokak’a dönüp yukarı çıkın. Alman lisesi yanında genelde park yeri bulunduğu ifade ediliyor.

Bir başka tarif: Kumbaracı yokuşundan aşağı doğru indiğinizde bir süre sonra sağınızda göreceksiniz yapıyı.  Ya da: Galata Kulesi’ne inen Galip Dede Caddesi’nden tam kulenin karşısına geldiğiniz de, Serdarı Ekrem Sokağına saparsanız, yapı bu sokağın sonunda sağda karşınıza çıkacaktır.

Kilisenin kapısında ”Christ Church” yani İsa Kilisesi yazar. İstanbul’daki tek Anglikan kilisedir.

Kaynaklar:

Osmanlı Osmanlı diye inleyenlere. İyi ama hangi Osmanlı? Soner Antonio Kaya. https://www.facebook.com/sonerantonio.kaya/posts/554180588043238

Crimea Memorial Church. Wikipedia. https://en.wikipedia.org/wiki/Crimea_Memorial_Church

Anglicans Istanbul.http://anglicansistanbul.blogspot.com/2011/06/christ-church-istanbul.html

Christian churches in Istanbul http://greatistanbul.com/church.html

Kırım Kilisesi. Ekşi Sözlük. https://eksisozluk.com/kirim-kilisesi–794616http:

Kırım Kilisesi – Kırım’ı Anma Kilisesi (Crimean Memorial Church – Christ’s Church). 08 Kasım 2011  //www.degisti.com/index.php/archives/9599

Bülent Pakman Ocak 2016. İzin alınmadan ve aktif link verilmeden alıntılanamaz.

Twitter Widgets

WP_000151Bülent Pakman kimdir https://bpakman.wordpress.com/pakman/