Protokolün Anlamı

ÖNCEKİ YAZIYI OKUMAK İÇİN TIKLAYIN: ERMENİSTAN’LA İMZALANAN PROTOKOLUN TAM METNİ

PROTOKOLÜN ANLAMI

10 Ekim 2009 da İsviçre’nin Zürih kentinde imzalanan Protokolün tam metnini önceki sayfamızda bulabilirsiniz.  BAKINIZ:

Bu protokolde Erivan’ın soykırım faaliyetleri, Türkiye’ye yönelik toprak talepleri, Ermenistan Anayasası’nın 13. Maddesinin 2. paragrafında, Türkiye’de bulunan Ağrı Dağı’ndan Ermenistan’ın devlet simgesi olarak göstermesi, Anayasa’nın atıfta bulunduğuErmenistan’ın Bağımsızlık Bildirgesi’nin 11. Maddesinde Doğu Anadolu’ya “Batı Ermenistan” demesi v.s. gibi hususlardan vazgeçeceği yer almamaktadır.

Protokol imzasından sonra Ermenistan Anayasa Mahkemesi Protokollerin Ermeni Anayasasına uygunluğu konusunda bir karar aldı. Mahkeme 6 sayfalık görüşünde esas itibariyle Protokol hükümlerinin Ermeni Anayasasının Dibacesine ve Bağımsızlık Bildirgesinin 11 nci paragrafına ters düşer bir biçimde yorumlanamayacağı ve uygulanamayacağı belirtti. Bir diğer ifade ile Ermenistan’ın “Batı Ermenistan’da dahil işlenen soykırımın uluslar arası tanınması” fikri ve faaliyetinden vazgeçilemeyeceği vurgulanmış oldu. Söylenmek istenen, Protokol ile kurulması öngörülen tarih alt komisyonunun soykırımdan vazgeçildiği şeklinde yorumlanamayacağıdır. Nitekim Ermenistan Cumhurbaşkanı Sarkisyan da Rus medyasına verdiği mülakatta tarih komisyonunun soykırımı tartışmayacağını, soykırımın sonuçlarını ele alacağını söylemiştir.

Türkiye ile Ermenistan sınırını belirleyen 1921 tarihli Kars Anlaşması’nı ve bundan kaynaklanan yükümlülükler protokolde yer almadan konu yuvarlak cümlelerle geçiştirilmiştir. Bu protokol yürürlüğe girdiğinde Türkiye Nahcivan üzerindeki gözetim (droit de regard) hakkından vazgeçmiş olacaktır.

Protokoldeki bir madde de “iki ülke arasında mevcut ulaştırma, iletişim, enerji altyapısı ve şebekelerinden en iyi şekilde istifade edilmesi ve bu yönde tedbirlerin alınması.” zikrediliyor. Enerji meselesindeki ortaklığın Ermenistan açısından büyük önemi var. Türkiye ile ilişkileri olmayan Ermenistan böylece Orta Asya petrollerinin Batıya aktarılması güzergâhında devre dışı kalıyordu. Bakü-Tiflis-Ceyhan boru hattı bunun önemli örneklerinden birisi. Protokolde enerji altyapısının en iyi şekilde kullanılması denilen şey; gaz ve petrol boru hatlarının Ermenistan üstünden geçmesine Türkiye’nin engel olmaması. Böylece Ermenistan hem topraklarından geçen boru hattı ile para kazanacak hem de enerji hatları üstünde söz sahibi olacak. Türkiye mevcut ve gelecek enerji hattındaki söz sahipliğini Ermenistan’la paylaşacak.

Bu protokolle Türkiye’nin Ermenistan karşısında eli çok güçlü olması gerekirken, Ermenistan’dan tek bir taviz dahi koparamıyor. Türkiye’nin yararına olacak bir açılımla değil düpedüz teslimiyetçilikle karşı karşıya kalınıyor.

DEVAMINI OKUMAK İÇİN TIKLAYIN: AZERBAYCAN TÜRKİYE ARASINDA BAYRAK KRİZİ

YARARLANILAN KAYNAKLARI GÖRMEK İÇİN TIKLAYIN

BÜLENT PAKMAN. BAKÜ 2012. Bloğumdaki yazılar izinsiz ve aktif link verilmeden yayımlanamaz, alıntı yapılamaz.

AZERBAYCAN GÜNLÜKLERİ:

Türk vatandaşlarına Bakü’ye gelmeden önce yardım için şahsi görüşler yanında bazı bölümleri kaynakları verilmiş yorumlu-yorumsuz alıntılarla derlenmiştir. Tenkidi (eleştirel) ya da başka hiç bir amacı yoktur. Burada yazılan herşeyin doğru ve aktüel olduğu düşünülmemelidir. Azerbaycan’ın yaşamakta olduğu hızlı gelişim sonucu çok şeyin değişmekte, güncelliğini yitirmekte olduğu da göz önüne alınmalıdır.  Kelimelerin çoklu anlamlarında ve ifadelerde tam bilgi sahibi olunmadan değerlendirmeler yapılması da yanlış anlamalara sebep olabilir.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logo

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter picture

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook photo

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ photo

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s